قلم قم دامنه دوّم

جان، جهان، ایران، انسان، ادیان، قرآن، ایمان، عرفان

۳۴ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «لیف روح» ثبت شده است

اگر خدا گذشت نمی داشت

حق و سهم بدن

 

پست مشترک کویریات و لیف روح

 

به قلم دامنه. به نام خدا. ما به مدَد اجزای بدن _از موی سر تا ناخن_ نفَس می کشیم و حیات داریم. آیا حق و سهم این نعمت های خدادادی را بدرستی می پردازیم؟ چندنمونه می آورم و به نظر شخصی خودم، بخشی از حق و سهم هر یک را می گویم، باشد تا مفید افتد؛ هم بر خودم، هم بر خوانندۀ شریف دامنه. این؛ اول نهیب بر خودم است و سپس اگر سزاوار بود بر خوانندگان شریف مان:

 

 

 

معده؛ که گوارش ما را برعهده دارد. حقّش کم خوری و بِه خوری ست.

 

 

چشم؛ که دیدن و خواندن را بر ما مهیّا می کند. حقّش حیاء است و احیاء.

 

 

گوش؛ که قدرت بی نظیر شنیدن را در ما می آفریند. حقّش پاکی در دریافت هاست و نقل ها.

 

 

مغز؛ که نعمت مرموز تفکر را نصیب مان می سازد. حقش مطالعه است و فکرآفریدن، تا سلول خاکستری مغز دچار کهولت و زوال نگردد.

 

 

اُنس با خدا

 

 

عقل؛ قدرت خیره کننده در وجود بشر است. حقش استیفای هویت انسانی ست و نگرش توحیدی.

 

 

روح؛ که امانت خدا نزد انسان است. حقش تغذیۀ معنوی ست و کمال طلبی.

 

 

دست و پا؛ که بزرگترین عامل حرکت افقی انسان است. سهمش کردار پاک است و دست درازی نکردن به حقوق مردم و پانگذاشتن بر روی حق و پایمال نکردن چارچوب های شرع و عرف.

 

 

جسم سالم؛ که کمک می کند رفتار را در خود قوام بخشیم. حقش کسب حلال است و دانش احکام خدا. (مثلاً قدیما، کاسب ها، در درس مکاسب علمای شهر شرکت می کردند، یک چیزهایی از معاملات حلال را کسب می کردند تا ربا نخورند و سوداگر نشوند و حرام خوری نکنند)

 

 

زبان و لب و دندان؛ که بشر درمانده است از برکات فراوان آن. زبان بدون لب و دندان لال می ماند و در کام می چسبد. حق شان سکوت در جای خود، فریاد در مکان خود و صوت و صدا شدن در زمان خود است.

 

 

و قلب و خون و خیال و ... قِس علی هذا و مانند اینها.

 

 

گاه به گاه، ما، به این حق و حقوق نمی پردازیم، ولی خدای مهربان چون بخشنده است، از تقصیر ما درمی گذرد. وای اگر خدا، گذشت نمی داشت. خدا، دوست دارد که دوستدارانش از گناه برگردند و متنبّه شوند و توبه کنند. توبه؛ راه که نه، بلکه اتوبان عریض حرکت به سمت خداست.

 

 

امام حسین _علیه السّلام_ در دعای عرفه، خیلی خیلی زیبا، این اجزای انسان را توصیف کرده اند، که وقتی بر روی آن، خیره می شویم و می اندیشیم، درمی یابیم حضرت سیدالشّهداء چه عرفان عمیقی داشتند. چه خداشناس بزرگی بودند. و همین بود که منتخَب و منتجَب خدا در عاشورا شد؛ تا عشق بیافریند. تا توحید بیاموزد. تا ندای عزّت و آزادی و حق طلبی سر دهد. هان! همین.

۱۰ خرداد ۹۷ ، ۱۰:۴۸ ۲ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

پندهای حاج محمداسماعیل دولابی

لیف روح 222

 

دو پند ازحاج محمداسماعیل دولابی

 

1- عقرب و مار سمّی بهترند از کسی که به اسم امر به معروف و نهی از منکر، به افراد نیش می زند و آنها را می آزارد و از خدا و اولیا و دین بیزار می کند.

 

 

2- یکی از اسم های خدا مؤمن است. یعنی به قدرت و به صنعت خودش ایمان دارد و می داند آن چه را می سازد و خلق می کند، درست از کار در می آورد. خدا به کار خودش ایمان دارد نه به کار ما. خدا می داند ما کج و اشتباه می رویم، ولی به کار خودش ایمان دارد. (منبع)

۰۶ خرداد ۹۷ ، ۱۱:۳۲ ۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

شفاعت کنندگان

لیف روح

 

قسمت 221

 

 

به قلم دامنه. به نام خدا. همه ی ما علاوه بر کار و کردار، در پی شفاعت نیز هستیم. شفاعت _میانجی گری، عفو خواهی_ را گشتم که دقیقاً چیست. بهتر از المیزان (جلد یک. ص 260 تا 262) نیافته ام. برای خود و خوانندگان می آورم. امید است خوبان، شفیع مان شوند:

 

علاوه بر شفاعت تکوینی، _شفاعت تمامی اسباب عالَم در حق انسان_ شفاعت تشریعی است که شامل این موارد است:

 

 

1- شفاعت توبه (یعنی خودِ توبۀ از گناه کردن، شفاعت می کند)

2- ایمان به رسول خدا (ص)

3- عمل صالح

4- قرآن کریم

5- چیزهایی که مرتبط با عمل صالح است؛ مانند:

  • مسجدها
  • اَمکنۀ شریفه
  • اَمکنۀ متبرّکه
  • ایّام شریفه
  • انبیای الهی

6- ملائکه

7- خودِ مؤمنین نسبت به همدیگر

8- حضرت فاطمه (س)

 

 

سال ها قبل در جای دیگر از المیزان (احتمالاً تفسیر سورۀ مریم) خوانده بودم که حضرت مریم (س) نیز از شفاعت کنندگان است که به 8 مورد بالا اضافه می گردد. التماس دعا.

۳۱ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۱:۴۷ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

کوزه‌گر، کوزه‌خر، کوزه فروش

حکیم عمر خیّام

 

لیف روحِ 220

 

در کارگه کوزه‌گران رفتم دوش

دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش

ناگاه یکی کوزه برآورد خروش

کو کوزه‌گر و کوزه‌خر و کوزه فروش

 

رباعیات عمر خیام

عکس از کتابخانۀ شخصی دامنه

 

(رباعی 117 خیّام)

۲۶ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۵:۵۰ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

توبه و تجلّی

دامنۀ روح

 

قسمت 219

 

پست اهداییۀ دامنه

درآستانۀ آمدنِ ماه مغفرت و توبه

ماه خاطره انگیز رمضانِ خُجسته

 

 

به قلم دامنه. به نام خدا. از نظر مرحوم آیت الله سیدعلی قاضی (برگفته از کتاب شرح دعای سمات) تجلّی، آشکار شدن حقیقت است به مقدار قابلیتِ هر فرد. از نظر ایشان انکشاف تامّ و تمام برای هیچ کس، قابل تصور و تحقُّق نیست.

 

عکس از دامنه

 

پس، این مای گناه کار و غافل اما امیدوار هستیم، که باید قابلیت خود را برای تجلّی _کشف حقیقت_ به وُسع خویش، توسعه ببخشیم و زندگی مان را ذرّه ذرّه متعالی تر، معنوی تر، توبه پذیرانه تر، خوشآیندتر و در یک کلام بهتر از دیروز نماییم.

۲۱ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۰:۴۸ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

خدا همیشه در زمانِ حال

دامنۀ روح
 

قسمت 218

 

خدا

 

در پیام مقدس محمد _صلّى ‌الله‌ علیه‌ و‌ آله و سلّم_ خداوند است که سخن می گوید و خدا همیشه در زمانِ حال زندگی می کند و برای او ماضی و مستقبل [=گذشته و آینده] و اکنون یکی است.

 

(قرآن شناسی.محمدمهدی فولاوند.1380.ص519)

۱۸ ارديبهشت ۹۷ ، ۰۹:۲۷ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

سخنی ناب از آیت الله بهجت

لیف روح
 

قسمت 217

 

حجت‌الاسلام علی بهجت از قول پدرش مرحوم آیت‌الله محمد تقی بهجت گفت: «ما آمده‌ایم زندگی کنیم تا قیمت پیدا کنیم، نه اینکه با هر قیمتی زندگی کنیم» (منبع)

 

 

(مسجد تاریخی جمکران قم)

 

 

نکتۀدامنه

 

به نام خدا. با تبریک میلاد حضرت موعود؛  به نظرم یکی از آداب و علل فلسفۀ انتظار و حکمت موعود در دین مبین اسلام، آن است که انسان ها به قول مرحوم بهجت قیمت پیدا کنند. منتظربودن، برای ظهور یک معصوم _که مُنجی ست و برگزیدۀ خداوند متعال_ ما را به سمت عمل به همین سخن زیبای آیت‌الله بهجت از علمای عارف واله شیعه، منتهی می نماید. والسّلام.

 

۱۲ ارديبهشت ۹۷ ، ۰۹:۵۸ ۲ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

سخاوت جُود ایثار

قسمت 216

به قلم دامنه.
به نام خدا.  جهاد سه قسم است: 1- جهاد به نفس، یعنی از خدمت و ریاضت نیاسائی. 2- جهاد به دل، یعنی خاطره های پَست به خود راه ندهی. 3- جهاد به مال، یعنی بذل و سخاء و جُود و ایثار داشته باشی.


سخاوت یعنی قدری بذل کنی، قدری هم برای خود نگه داری. جُود یعنی بیشتر بذل کنی و کمتر برای خود گذاری.  ایثار آن است که هرچه داری بدهی، با فقر و فاقه ات بسازی.


و آخر کلام این که، به نوشتۀ حکیم رشیدالدین میبُدی باید جامۀ غفلت و بطالت را بکَنی و جامۀ عفّت و اطاعت پوشی.



برداشت آزاد دامنه از تفسیر کشف الاسرار ذیلِ آیۀ 78 حج
۲۷ فروردين ۹۷ ، ۱۲:۴۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

بادِ لکو و بادِ زلو

دامنۀ لیف روح

به قلم دامنه. به نام خدا

دو نکته در این لیف روح می نویسم:

1

در نشست بررسی کتاب «اهل غرق» آمده است: یکی از ویژگی های قرآن آن است که نه تنها ما آن را قرائت می کنیم، بلکه او هم ما را قرائت می کند.


2

در ایلام یا لرستان می گویند: بادها دو دسته اند: بادِ لکو که بادِ مسلمان است. یکی دیگر بادِ زلو که بادِ کافر است. این باور، جوهری اساطیری در ایران دارد.

(یاداداشت های دامنه از مردم شناسی ایرانی، علیرضا حسن زاده. ص 241)
ووو
۱۷ فروردين ۹۷ ، ۰۹:۱۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

ز کوزه آن تلابَد که دَروست

لیف روح

213

آنچ عیسی کرده بود از نامِ هُو

می‌شدی پیدا ورا از نامِ او

چونک با حق متّصل گردید جان

ذکرِ آن اینست و ذکرِ اینست آن

خالی از خود بود و پُرّ از عشقِ دوست

پس ز کوزه آن تلابَد که دَروست

خنده بویِ زعفرانِ وصل داد

گریه بوهای پیازِ آن بِعاد

هر یکی را هست در دل صد مُراد

این نباشد مذهب عشق و وَداد


(مثنوی مولوی. دفتر ششم. ابیات 4039 تا 4044)

۲۸ اسفند ۹۶ ، ۰۷:۱۱ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

سیبی که کرم می گذارد!

دامنۀ روح


به نام خدا. در این لیف روح، دو نکتۀ مهم از ملاصدرا تقدیم می کنم.
امید است خیلی بادقت بدان نگریسته شود
. یکی نقص و کمال و مثال زیبای سیب. دیگری حج و برائت از جُرم و کُفر. اگر خوب بنگریم، اغلب، دربارۀ سیب های کرمو بد می گفتیم؛ اما حکیم ملاصدرا، از زاویه ای مُتألّهانه بدان نگاه انداخته است. بی جهت نیست صدرالمُتألّهین اش خوانده اند. تمام.



یادداشت های دامنه از کتاب «مردی در تبعید ابدی»
۱۷ اسفند ۹۶ ، ۱۰:۳۳ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

رهبرِ ما قرآن بَس

دامنۀ روح


قسمت 211


به قلم دامنه



(1)


سنائی:


اول و آخرِ قرآن ز چه باء آمد و سین

یعنی اندر رهِ دین رهبر ما قرآن بَس


شرح دامنه:


به نام خدا. چون قرآن کریم با باء «بسم الله» آغاز می شود و با سینِ «النّاس» پایان می یاید؛ لذا حکیم سنائی غزنوی از جمع حروف ب و س، «بَس» را حُسن تعلیل کرد. آری؛ چه عالی علت ادبی آورد سنایی، اندر رهِ دین، رهبر ما قرآن بَس.



عکس از: رنگین کمان


(2)


نقش روشنگر درین عصرِ نوین

چیست؟ گوید: «دیده بگشا و ببین»


شرح دامنه:


ای بیت نمی دانم از کیست. کافی ست دیده را باز کنیم، دیگر همه چیز را می بینیم. این خاصیت این عصر است. عامل روشنگری، دیدۀ ماست؛ که باید بازش نگه داشت و الّا بلعیده می شویم. و الّا در تاریکی و خامی می مانیم. قرآن هم که رهبر ماست، از ما دیده می خواهد؛ دیده ای باز.



3



دامنۀ روح

لیف روح 214


به نام خدا. امروز دنیا متوجه شده است که سکون و آرامش در محیط بشری با تسلیحات جنگی نیست، بلکه با تسلیحات اخلاقی است که قدرت ایجاد آرامش را دارد.


(گزارش 72 روز در قم حجت الاسلام سراج. از رسول جعفریان. ص 143)

از یادداشت های 1389 دامنه

۰۹ اسفند ۹۶ ، ۱۰:۲۲ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

خانۀ فاطمه؛ عشق و فقر

دامنۀ روح

قسمت 210


پس؛ فاطمه ودیعۀ محمد نزد علی است

اکنون فاطمه به خانۀ علی آمده است
خانه ای که تنها اثاثیه و زینتش
عشق است و فقر.
(ص 147)



یادداشتهای دامنه از کتاب
«فاطمه، فاطمه است» علی شریعتی



به مناسبت فاطمیه؛ شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها


فاطمة الزّهرا (س) درکلام ائمه معصومین (علیهم السّلام)
۲۹ بهمن ۹۶ ، ۱۱:۴۱ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

پول و ثروت

 مباحث لیف روح

 

 

قسمت 209
 

خداوند در قرآن از ثروت تعبیر به «خیر» می کند.: کُتِبَ عَلَیْکُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَکَ خَیْرًا الْوَصِیَّةُ لِلْوَالِدَیْنِ وَالْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِینَ. [آیۀ 180 بقره]

 

 

چون ثروت و پول فی حدّ ذاته بد نیست... بلکه بسته شدنِ انسان به ثروت (حُبّ الخیر) بد است. گرچه پول و ثروت از نظر قرآن خیر است، اما خیرِ مطلق خداست. لذا انسان باید حبّ به خدا که مطلق است، داشته باشد.

 

(منبع: شهید آیت الله مرتضی مطهری. تفسیر سورۀ عادیات)

 

۲۱ بهمن ۹۶ ، ۱۰:۴۱ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

حقیقت توبه چیست؟

دامنۀ روح

قسمت 208


حقیقتِ توبه: دل به خِجلت می افتد


ای پیامبر! حتی اگر مُشرک ایمنی خواست، ردّ مَکن

(نوشته های خطی دامنه. ایام فاطمیه. 13 اردیبهشت 1391)

۱۳ بهمن ۹۶ ، ۱۰:۴۸ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

روح و لیف روح


لیف روح
 

به قلم دامنه. به نام خدا. تا اینجا 207 پست لیف روح منتشر کرده ام. اینک در این پست در زادروز فرخندۀ حضرت زینب (س)، می خواهم بپرسم خودِ روح چیست که باید توسط بشر لیف گردد تا به پاکیزگی و نشاط و آرامش برسد و حیات طیّبه کسب کند؟

 

پاسخ به این سؤال که روح چیست کار هر کسی نیست. جالب این که، خودِ قرآن کریم به آن پرداخته است، پس بهتر است به قرآن رجوع کنیم تا این راز را از لسان باری تعالی کشف کنیم. و شرحش را از مفسّر کبیر قرآن علامه طباطبایی بجوییم که هم دانشمند برجسته ای بودند و هم پاکیزه و روحانی و معنوی و عرفانی و اخلاقی و متشرّعانه و اُسوه گونه زندگی کردند. این پست به همراه عکس روح نواز زیر در این فرخنده روز تقدمی می گردد:

 


 

آیۀ روح این است: وَیَسْأَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَمَا أُوتِیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِیلًا. و از تو درباره روح می پرسند، بگو: روح از امر پروردگار من است، و از دانش و علم جز اندکی به شما نداده اند. (سوره ۱۷: الإسراء - جزء ۱۵ - آیۀ 85. ترجمۀ شیخ حسین انصاریان)

 

تفسیر علامه طباطبایی: کلمه روح به طورى که در لغت معرفى شده به معناى مبداء حیات است که جاندار به وسیله آن قادر بر احساس و حرکت ارادى مى شود... کلمه روح در بسیارى از آیات مکى و مدنى تکرار شده، و در همه جا به این معنائى که در جانداران مى یابیم و مبداء حیات و منشاء احساس و حرکت ارادى است نیامده،... و قبلاً هم روایتى از على (علیه السلام) نقل کردیم که آن جناب به آیه ینزل الملائکه بالرّوح من امره على من یشاء من عباده  استدلال فرموده بود بر اینکه روح از ملائکه است.

بقیه ادامه

و نیز قرآن کریم که یکجا آن را به قدس و جائى دیگر به امانت توصیف کرده است به خاطر این است که چون روح از خیانت و قذارت هاى مادى و پلیدی هاى معنوى و از معایب و امراضى که روحهاى انسانى آلوده به آنهااست پاک و منزه است.

 

از سوى دیگر مى بینیم یکجا آورنده قرآن را به نام جبرئیل معرفى نموده... و در جاى دیگر همین جبرئیل را روح الامین خوانده و آورنده قرآنش نامیده... پس معلوم مى شود جبرئیل آورنده روح است و روح حامل این قرآن خواندنى است.

 

از کلام خداى سبحان چنین بر مى آید که این روح گاهى با ملائکه است... و گاهى آن حقیقتى است که در عموم آدمیان نفخ و دمیده مى شود... و گاهى دیگر آن حقیقتى که با مؤمنین است نامیده شده است... براى اینکه در آن از حیات جدید، گفتگو شده و حیات فرع روح است. و گاهى دیگر آن حقیقتى نامیده شده است که انبیاء با وى در تماسند... و گاهى به آن حقیقتى اطلاق مى شود که در حیوانات و نباتات زنده وجود دارد، و پاره اى از آیات اشعار به این معنا دارد، یعنى زندگى حیوانات و نباتات را هم روح نامیده چون همانطور که گفتیم حیات متفرع بر داشتن روح است...

 

و امر، عبارت است از وجود هر موجود از این نقطه نظر که تنها مستند به خداى تعالى است، و خلق، عبارت است از وجود همان موجود از جهت اینکه مستند به خداى تعالى است با وساطت علل و اسباب.

 

پس، از آن چه گذشت با تمام طول و تفصیلش معناى آیه یسلونک عن الروح قل الروح من امر ربّى  روشن شد، و معلوم شد که جواب آیه از سؤال از روح مشتمل بر بیان حقیقت روح است، و اینکه روح از مقولۀ امر است، به آن معنائى که گذشت.

 

و اما جمله و مااوتیتم من العلم الا قلیلا معنایش این است که آن علم به روح که خداوند به شما داده، اندکى از بسیار است، زیرا روح موقعیتى در عالمِ وجود دارد و آثار و خواصى در این عالم بروز مى دهد که بسیار بدیع و عجیب است، و شما از آن آثار بى خبرید.

 

این بود نظریه ما در باره روح، ولى مفسرین در اینکه مراد از روح که در آیه مورد بحث مورد سؤال و جواب قرار گرفته چیست اقوال مختلفى دارند.... بعضى گفته اند: مراد از آن، جبرئیل است، زیرا خداى تعالى او را روح نامیده... بعضى دیگر گفته اند: مراد از روح، قرآن کریم است، چون خداى سبحان آن را روح خوانده... بعضى دیگر گفته اند: مراد از روح، روح انسانى است... بعضى دیگر گفته اند: مراد از روح، مطلق روح هائى است که در کلام مجید خداى تعالى آمده...» المیزان.

۰۳ بهمن ۹۶ ، ۰۹:۳۵ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

دینداری از نگاه ملکیان

مصطفی ملکیان


متن نقلی: در راستای سلسه مباحث لیف روح. «مهم‌ترین و خطیرترین سوالات بشر این نیست که از کجا آمده‌ایم؟ چرا آمده‌ایم؟ به کجا می‌رویم؟ در کجا هستیم؟ آیا خدایی هست یا نه؟ آیا انسان جاودانه است یا نه؟ آیا جهان هدفی دارد یا نه؟ آیا انسان مختار است یا مجبور؟ و امثال این سوالات که در کتاب‌ها خوانده‌اید و خوانده‌ایم. جدی‌ترین و گزنده‌ترین سوال بشر این است که چگونه زندگی کنیم؟ یا به تعبیر بهتر: چه باید کرد؟ یا به تعبیری باز هم بهتر و دقیق‌تر: چه باید بکنم؟




حق و حقیقت مکان‌بند نیست و بنابراین شرقی و غربی ندارد و زمان‌بند هم نیست و در نتیجه نو و کهنه هم ندارد. حق و حقیقت گمشده ما انسان‌هاست و ما حق و بلکه وظیفه داریم که هرگاه و هر جا یافتیمش، فارغ از این که نو است یا کهنه و شرقی است یا غربی، در آغوشش بگیریم و عزیزش بداریم کما این که باطل نیز چه نو باشد و چه کهنه و چه شرقی باشد و چه غربی، باید طرد و نفی شود.



سه نوع آفت عارض دین می‌توانند شد. گاهی دین تضعیف می‌شود، گاهی به بیراهه می‌رود و گاهی هدفی که از آن در نظر بوده است معکوس می‌شود.



دینداری بخشی از اشتغالات شبانه‌روزی آدمی نیست بلکه روحیه‌ای است که آدمی با آن روحیه در همه اشتغالات شبانه‌روزی‌اش حضور می‌یابد.



دین وقتی به بیراهه می‌رود و قدرتش ضایع می‌شود که متدیّن، دین را دستمایه افتخار و مباهات کند و تمام دغدغه‌اش این شود که به دیگران بباوراند که تنها دین او دین حقیقی است و تنها او و همکیشانش در زمره فرقه ناجیه‌اند.



انتساب به یک دین و مذهب خاص، که در اکثریت قریب به اتفاق موارد هم چیزی نیست جز دین و مذهب آبا و اجدادی و بنابراین مثل بسیاری از دارایی‌های دیگر ارثی است، نه حُسن و هنری است (در مورد دین و مذهب خودمان)، و نه قُبح و عیبی است (در مورد دین و مذهب دیگران).



مصداق دیگر معکوس‌شدن هدف دین این است که گمان کنیم که دین آمده است تا بهشتی زمینی پدید آورد. ما آدمیان را یک بار برای همیشه از بهشت زمینی بیرون کرده‌اند … دین آمده است که درون هر یک از ما را بهشتی کند. دین آمده است که روان ما را آباد و معمور کند و آبادی و معموری روان به این است که از آرامش، شادی و امید بهره‌ور باشد. حصول این سه وصف بهشتی، پیامدِ دینداری واقعی است.»

(منبع: کتاب«راهی به رهایی» اثر مصطفی ملکیان، فیلسوف نامدار ایران)

۰۴ دی ۹۶ ، ۰۹:۴۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

تا در طلبِ گوهر کانی، کانی

لیف روح

 

به قلم دامنه. به نام خدا. قسمت 205. بنده مخالفم با تعرُّبی که اخیراً در ایران پا گرفته است که آن قدر تأکید می کنند که عین یا قاف را از کجا تلفُّط کنند. این جملۀ طعنه ای از گفته های دردمندانه و منتقدانۀ مرحوم محمدمهدی فولادوند (مترجم سرشناس قرآن) است در کتاب شریف قرآن شناسی، ص 511.

 

منظورش کسانی اند که خیلی عربی بازی (=تعرُّب) می کنند و سعی دارند با خودنمایی، یا با مقدّس مآبی و یا با جهالت، نادانی، غفلت و بی خبری، کلمات قرآنی و عربی را حتی از عرب های عصر رسول الله (ص) هم غلیظ تر اداء کنند، تا بهشتِ عدن و فردوس بَرین را بخرند!

 

 

تا در طلب گوهر کانی، کانی

تا در هوَس لقمهٔ نانی، نانی

این نکتهٔ رمز اگر بدانی، دانی

هر چیزی که در جستن آنی، آنی

(رباعی شمارهٔ ۱۸۱۵مولوی)

 

 

این گونه افراد که در اِعراب ( اَ اِ اُ ) این همه وسواس اند و آن همه حسّاس، و بارها نمازشان را با شکّ های پی در پی، اِعاده می کنند و استخاره و استغاثه، نسبت به اساسی ترین دردهای جامعه بی اعتنا هستند. نه می دانند درد کیلویی چند است؟ نه می فهمند فقر و احتیاج چیست؟ و نه اساساً در می یابند ستم و بیداد و دروغ از چه ریشه هایی ناشی ست!

۲۰ آذر ۹۶ ، ۲۰:۴۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

بساط ریا



از مهندس محمد عبدی سنه کوهی. قسمت 204. بساط ریا. مقدس اردبیلی رفت حمام، دید حمامی دارد در خلوت خود میگوید: خدایا شکرت که شاه نشدیم، خدایا شکرت که وزیر نشدیم، خدایا شکرت که مقدس اردبیلی نشدیم!



مقدس اردبیلی پرسید: آقا خب شاه و وزیر ظلم میکنند، شکر کردی که در آن جایگاه نبودی، چرا گفتی خدایا شکرت که مقدس اردبیلی نشدی؟ گفت: او هم بالاخره اخلاص ندارد! شما شنیدی میگویند مقدس اردبیلی، نیمه شب دلو انداخت آب از چاه بکشه دید طلا بالا آمد، دوباره انداخت دید طلا بالا آمد، به خدا گفت: خدایا من فقط یک مقدار آب میخواهم برای نماز شب، کمک کن!


عکس مقدس اردبیلی


مقدس گفت: بله شنیدم ... حمامی گفت: اونجا، نصفه شب، کسی بوده با مقدس؟ مقدس گفت: نه ظاهرا نبوده ... حمامی گفت: پس... چطور همه خبر دار شدند؟ پس معلوم میشود خالص خالص نیست!! و مقدس میگوید یک دفعه به خودم آمدم و فهمیدم یعنی چه این روایت که «ریا در مردم، پنهان تر است از جُنبیدن و حرکت مورچه بر روی سنگ سیاه در شب تاریک ...» (برگرفته از: سایت واعظون)

۱۳ آذر ۹۶ ، ۱۰:۱۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

صَخرۀ یخی آدمی

لیف روح


به قلم دامنه. به نام خدا. قسمت 203. حتماً خوانده اید که یونگ _کارل گوستاو یونگ (1875-1961) فیلسوف سوئیسی مُبدع روان‌شناسی تحلیلی_ معتقد است «لایۀ زیرین شخصیت آدمی را ضمیر ناخودآگاه تشکیل می دهد. ضمیر خودآگاه، نسبت به ضمیر ناخودآگاه، حکم روبنا را نسبت به زیربنا دارد. درست شبیه یک صَخرۀ یخی که بخش عُمدۀ آن در زیرِ آب باشد.»


دامنه در این پست درصدد این است که بگوید در جهانِ حاضر، انسان از اصلِ خود بسیار دور افتاده است و ایران نیز به گذشته کُهن اش غبطه می خورد. غبطۀ حافظ. غبطۀ مولوی. غبطۀ عطّار. غبطۀ سنائی. بوعلی. سعدی و نیز غبطۀ ابوسعید ابی الخیر نیشابوری.



حتی در انقلاب اسلامی نیز باید غبطه خورد: غبطۀ شهید مطهری. غبطۀ مرحوم دکتر علی شریعتی. غبطۀ علامه طباطبایی. غبطۀ مرحوم بازرگان و غبطۀ شهید مظلوم بهشتی. هرچه انقلاب جلوتر آمده است از بزرگانش کم شده است. به قول شهید مطهری بدین مضمون ما همیشه چشممان به گذشته پُرافتخار دوخته است، نه به قولِ من به حالِ تیره و تار و البته آیندۀ امیدوار.


به تعبیر یونگ مثلِ یک «صخرۀ یخی» هستیم که بیشتر وجودمان در عمق دریای بی انتهاست؛ اما هیچ، از آن خبر نداریم. ضمیر ناخودآگاهی که خدا آن را عطا کرده که آن را «انبار اُمیال و آرزوها»، «قدرت ناهُشیار»، «توان نامحدود» نیز توصیف کرده اند. ای خدا چقدر از اصلِ خویش و آشتی با خویشتن خویش دوریم، دور.

۰۷ آذر ۹۶ ، ۱۱:۱۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

هنرمند کیست؟

لیف روح

به قلم دامنه.
به نام خدا.
لیف روح. قسمت 202. استاد محمدرضا حکیمی سخن حکیمانه ای دارد دربارۀ درک و مفهوم هنرمند. می گوید:


«درک دو گونه است: عادی و والا. درکِ والا به شیفتگی می انجامد. شیفتگی، هنر می آفریند و هنرمند به درکِ اعماق می رسد که درک امواجش را همه درک می کنند و کسی که از سطح گذشت به ایمان می رسد و ایمان به جاودانگی ها می انجامد و هنرِ واقعی هم یعنی رسیدن به حدِّ بی حدّی. و هنرمند است که که اثر پدید می آورد...» (مجلّۀ شعر. شمارۀ 69. مقالۀ شعر و آفاق تعهّد. استاد محمدرضا حکیمی. بارنشر در روزنامۀ اطلاعات 10 مهر 1389)





استاد محمدرضا حکیمی و
«انقلابی ترین» کتابش «منهای فقر». او قبل از شروع نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۲، با تشکیل جلساتی هفتگی در مشهد با عنوان جلسه «الغدیر»، به تبیین ویژگی‌های «حکومت عادل» می‌پرداخت؛ و در آبان 1392 به «منهای فقر» پرداخت که من سال قبل در 19 اردیبهشت 1395 در سلسله مباحث معرفی کتاب در دامنه (اینجا)، به آن پرداخته بودم.


بخش‌های دوازده گانۀ این کتاب مهم بدین شرح است:‏ ‏۱- اسلام و جامعه منهای فقر‏ ‏۲- اسلام و جامعه منهای تکاثر و اسراف‏  ‏۳- اسلام و هشدار در آخر الزمان ‏۴- اسلام و حدود مال مشروع ‏۵- اسلام و تعالیم دین از زبان بزرگان (درباره مال بسیار، و حضور فقر در جامعه) ‏۶- «جنگ فقر و غنا» ‏۷- امکانات محرومین ‏۸- زکات باطنی ‏۹- ارتفاعات «نهج البلاغه» ‏۱۰- کار بزرگ ‏۱۱- انفاق و ادای حق مال و ثروت‏ ‏۱۲- پیامبر اکرم «ص» و ائمه طاهرین«ع» را خوشحال کنید.
۳۰ آبان ۹۶ ، ۰۶:۵۶ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

لیف روح 201


به نام خدا. این دویست و یکمین لیف روح دامنه است. از آغاز تأسیس وبلاگم در مهر 1392 و کمی قبل تر تا به امروز هرهفته یک بار، بدون وقفه لیف روحی تقدیم خوانندگان شریف کرده ام.


در لیف روح 201 این متنِ روح نواز را تقدیم می دارم به همۀ کسانی که به گفتۀ باجلان فرخی _مردم شناس ایران_ هم «هستیِ زیستن» دارند و هم «هستیِ داشتن».


اولی یعنی خور و خوراک و دومی یعنی معنویت و تحولات. با یاد تمامی
مادران این نیکنامان هستی. این شما و این لیف روح دویست و یک:



مادر، برترین واژه و نام




روزی از روزهای کودکی، از مادرم که خواندن نمی داند... پرسیدم: تو که خواندن نمی دانی چگونه قرآن می خوانی؟ او مهربانانه و با لبخندی شیرین گفت: «تو سیاهی ها را می خوانی و من سفیدی ها را». آه رنگ قشنگ سفید! (برگرفتۀ آزادِ دامنه از اثر مردم شناسی ایرانی، به کوشش علیرضا حسن زاده. ص 23)

۲۲ آبان ۹۶ ، ۱۰:۱۱ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

نیایش

لیف روح




به نام خدا. سورِن کی یِر کگارد متألّۀ دانمارکی می گوید: «نیایشِ نادرست می کوشد خدا را بفریبد، گمان می کند خدا تغییر می پذیرد. اما خدا نه فریب می خورد نه می فریبد.



نیایش نادرست خدا را به شکل انسانی در مقیاس عظیم درمی آورد. گویی می توان خدا را متقاعد کرد و یا در برابر او به چانه زنی و تملُّق پرداخت.




انسانی که بدرستی نیایش کند متواضع است و هر چیزی را به خدا ارجاع می دهد... نیایش کاری ست که انسان انجام می دهد تا خدا در وجود او عمل کند.»


یادداشت های سال 1389 دامنه از منبع

نام آوران فرهنگ معاصر، شهاب عباسی. ص 36


۱۵ آبان ۹۶ ، ۱۹:۱۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

ماهیت استبداد

دامنه معتقد است گاهی روح آدمی فقط با لیف های سیاسی جلاء می یاید نه با نکته های عرفانی و معنوی. مثل این لیف:


مونتسکیو در روح القوانین در تعریف ماهیت استبداد می نویسد:


«وحشیان لویزیان [از ایالات آمریکا] چون می خواهند میوه به چنگ آورند، درخت را از بیخ قطع می کنند، این است ماهیتِ استبداد»


(منبع: تفسیر نوین. استاد محمدتقی شریعتی. ص 347)
۰۸ آبان ۹۶ ، ۰۸:۳۷ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

گِلزارِ گُلزار

لیف روح


یک


در آدم هم گِلزار است و هم گُلزار

و گِل محلِ گُل است


دو


بنده به اجابتِ حق به دعا رسید،

نه به دعای خود به اجابت

(برگفتۀ آزاد دامنه از کشف الاسرار. ص 274 و 284)


۰۱ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۱ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

چهارصفت منهدم کننده

لیف روح


چهار صفت است که ارکان دین را منهدم می کند و به همین خاطر دارندگان آن دوزخی اند:


1- ترک نماز


2- ترک اِنفاق


3- فرورفتگی در بازیچۀ دنیا


4- تکذیب روز حساب


(المیزان، ج ،1 ص 257)



***


امروز 25 محرّم (24 مهر 1396) به روایتی، شهادت امام سجّاد (ع) است، ضمن تجلیل و تسلیت، یک سخن از حضرت زین العابدین (ع) هدیه می شود: هر کس خود را گرامی دانَد، دنیا نزد او خوار است


۲۴ مهر ۹۶ ، ۰۹:۳۲ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

خنجر یا حنجره؟

به جای لیف روح

به نام خدا

به قلم دامنه: عاشورای 1396 هم گذشت، اما پیام عاشورا ماند و می ماند و خواهد ماند. می پُرسم چه چیزی رسا شد و چه چیزی رُسوا؟ حنجره اُسوه شد یا خنجر و نیزه و حیله و رشوه؟ آن که با حنجره جوشید تا انسان را از هلاکت نجات دهد و رحمت بر او آورَد جاوید ماند یا آن که کوشید گردن بزند و بهترین انسان روی زمین را به خنجرش بدَرد؟


امام حسین حنجره اش را فدیۀ خدا کرد تا نیزه و خنجر از دست خشونت براُفتد. همین یک درسِ عاشورا برای همۀ عمر، برای بشریت بس است که آیا خنجر بکشد و رُسوا شود یا حنجره اش را بکار گیرد و اُسوه گردد؟

۱۰ مهر ۹۶ ، ۱۹:۵۶ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

تقسیم بیت المال

لیف روح

به نام خدا. در این قسمت لیف روح دو مطلب می آورم: 1- «او تمام بیت المال را به سرعت تقسیم می کرد و سپس آنجا را جارو می کرد و در آنجا نماز می خواند و شکر می کرد...» (منبع: جلوه های ماندگار. ص 23)



امام علی (ع) رهبرِ عادلِ بی مانند


بخشی از آرزوی دکتر شریعتی در م. آ. شمارۀ 1


2- معلم انقلاب دکتر علی شریعتی در عصر مبارزه و خفقان و اختناق، از تاریخ و جامعه شناسی، فشنگ و تفنگ می ساخت و به سوی استبداد و بر فرق مُستبد، شلیک می کرد.

۲۷ شهریور ۹۶ ، ۱۱:۳۲ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

بهترین عبادت چیست؟


از نظر پیامبر اسلام صلّى ‌الله‌ علیه‌ و‌ آله و سلّم


بهترین عبادت استغفار است


سخن پیامبر اسلام

۱۲ شهریور ۹۶ ، ۱۷:۳۲ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

حدیثِ نفس یعنی چه؟

بحثی کوتاه دربارۀ مشکلی به نام دل گپی و وسوسه: حدیثِ نفس (=به گویش دارابکلایی ها دل گپی) یعنی سخن گفتن با خود که می تواند هم منفی باشد و هم مثبت. البته در روایات معنای منفی اش یعنی وسوسه مدّ نظر است. هر نوع فکر در مورد مسئله‌ای اعتقادی یا اخلاقی که گناه آلود باشد، حدیث نفس محسوب می شود. گرچه  اصل آن گناه نیست اما آثار وضعی خود را دارد.



گاه حدیث نفس انسان، ندای شرمساری او به درگاه خداوند است. ندا و نُدبه و راز و نیاز اوست. دفع امّاره است. این، مفید است. ولی وسوسه و فکر گناه، خطرناک و نکوهیده است.



پیامبر خدا صلی الله علیه وآله می‌فرمایند: خداوند از وسوسه ها و تشکیکات ذهنی امّت من تا زمانی که آنها را به زبان یا به مرحله عمل نیاورده باشند، گذشت کرده است. (میزان الحکمه، محمدی ری شهری. ج 13 ص 155)



همچنین می‌فرمایند: هر دلی وسواس دارد. پس هرگاه این وسواس پرده دل را بِدَرَد و به زبان آورده شود، بنده به سبب آن مؤاخذه گردد، اما اگر پرده دل را ندرَد و زبان به آن گویا نشود، گناهی صورت نگرفته است. (همان منبع)



پس تا حدودی وجود وسوسه، طبیعی است اما باید آن را کنترل کرد و مراقب بود که به زبان یا عمل نرسد. از امام کاظم علیه السلام در باره حدیث نفْس (افکار واندیشه هایی که در ذهن انسان می گذرد) سؤال شد. فرمود: کیست که نفْس او دچار افکار واندیشه نشود؟! (همان)


این رحمت خدا است که نسبت به اصل وجود وسوسه‌های درونی بر ما سخت نگرفته است و آن را گناه نشمرده است.


مهمترین راه مبارزه با حدیث نفس، به یاد همیشگی خداوند بودن است: وَمَنْ یَعْشُ عَنْ ذِکْرِ الرَّحْمنِ نُقَیِّضْ لَهُ شَیْطَانَا فَهُوَ لَهُ قَرِینٌ (الزخرف: ٣٦) و هر که از یاد [خداى] رحمان روى گرداند، شیطانى را بر او مى گماریم که قرین او باشد. برداشت آزاد و خلاصه نویسی دامنه از این (منبع)

۰۸ شهریور ۹۶ ، ۱۰:۲۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

بهشت و بایزید بسطامی


به نام خدا

نقل است که بایزید بسطامی را گفتند؛

قومی می‌گویند که:

کلید بهشت کلمه لااله الاالله است.


بایزد بسطامی

گفت: بلی، ولی کلید بی‌دندانه در نگشاید،

و دندانهٔ این کلید چهار چیز است:


زبانی از دروغ و غیبت دور،

دلی از مکر و خیانت صاف،

شکمی از حرام و شُبهَت خالی،

و عملی از هوی و بدعت پاک

تهیه و تنظیم: مهندس محمد عبدی سنه کوهی

۳۱ مرداد ۹۶ ، ۱۰:۵۴ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

حُفرۀ وجودی

لیف روح


به نام خدا. ویکتور فرانکل اتریشی در کتاب «انسان در جستجوی معنی غایی» که میلیون ها نسخه از آن در جهان به فروش رفت، می گوید:



«معنا را باید یافت. نمی توان آن را به کسی هدیه داد... معنا مثل خنده است. شما نمی توانید کسی را مجبور به خنده کنید... معنا چیزی است که باید آن را کشف کرد نه اِبداع... مردم امروزه بیش از گذشته زندگی شان را تُهی، بی معنی، بی هدف و بربادرفته تجربه می کنند.» که فرانکل از این وضعیت به «خلاء و حُفرۀ وجودی» تعبیر می کند.


برگرفتۀ دامنه از کتاب نام آوران فرهنگ معاصر (خلاصۀ اندیشه های 101 اندیشمند جهان) نوشتۀ شهاب الدین عباسی. تهران. مروارید. 1387. ص 51 به بعد.

۱۶ مرداد ۹۶ ، ۰۹:۲۴ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

لیف روح

لیف روح


1

 در پشت ذهنت به خاطر بسپار که اثر انگشت خدا
بر همه چیز هست

2

عطار: هیچ بودی، هیچ خواهی شد، هم اکنون هیچ باشم



کُرنش اجباری به مجسمۀ دو دیکتاتور. کره شمالی. فرارو


آشغال آباد. پسماند در اطراف تهران. عکس از فرارو

۰۹ مرداد ۹۶ ، ۱۱:۱۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

حصور یعنی چه؟

لیف روح

به نام خدا. حصور چیست؟ حضرت یحیی (ع) حصور بوده است، حصور به معنی مبالغه کننده در خودداری از شهوات و هواهای نفسانی. (به نقل از تفسیر صافی، ج 1، ص 360)
 
 

بندبازی

دامنه: سالم زیستن از بندبازی سخت تر است


اکثر کسانی که مُنکر آخرت هستند، آنهایی اند که در دام شهوت اسیرند. آیه های 15 و 16 سورۀ طه همین را می گوید، چون میان مَنْ «لَا یُؤْمِنُ بِهَا» و  «وَاتَّبَعَ هَوَاهُ» در آیه 16، علاقه و پیوند سببیه است؛ یعنی پیروی از هوَس، موجب انکار قیامت است. (منبع: قرآن شناسی. محمدمهدی فولادوند. ص 398)
۲۹ تیر ۹۶ ، ۰۹:۵۰ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |