قلم قم دامنه دوّم

جان، جهان، ایران، انسان، ادیان، قرآن، ایمان، عرفان

۳۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «دامنه کتاب» ثبت شده است

پول دوستی آمریکایی ها

دامنۀ کتاب

 

چارلز رایت میلز (به انگلیسی: Charles Wright Mills) (۲۸ آگوست ۱۹۱۶–۲۰ مارس ۱۹۶۲) جامعه‌شناس آمریکایی و استاد جامعه‌شناسی در دانشگاه کلمبیا بود. او از سال ۱۹۴۶ تا زمان مرگ خود در سال ۱۹۶۲ استاد این دانشگاه بود.

سی. رایت میلز

 

به قلم دامنه. به نام خدا. کتاب «نخبگان قدرت» نوشتۀ سی. رایت میلز. گروه ترجمۀ مؤسّسۀ غرب شناسی، تهران: انتشارات فرهنگ مکتوب، 1383. چاپ اول. 463 صفحه.

 

چهارنکته از این کتاب را _که به شناخت واقعیات نظام فاسد و استثمارگر آمریکا می پردازد_ به شیوۀ همیشگی دامنه به اشتراک می گذارم؛

 

نخبگان قدرت. عکس از دامنه

 

ص 169 : طبق اطلاعات من، هرگز هیچ فردی با پس انداز مازاد حقوق یا درآمدهای خود در ردیف ثروت و سرمایه های کلان آمریکا قرار نگرفته است. زیرا او باید بر یک موقعیت و پست استراتژیک تسلّط داشته باشد و آن را در اختیار بگیرد تا فرصت بهره برداری از ثروت های کلان را پیدا کند.

 

ص 338 : اکثر سیاستمداران حرفه ای، نمایندگی گروه های ذینفع محلی زیرک را بر عهده می گیرند و عدم برخورداری آن ها از آزادی عمل زیاد در تصمیم گیری های سیاسی، دقیقاً از این واقعیت نشأت می گیرد.

 

ص 446 : هنوز یک سنت قدیمی آمریکا کاملاً از بین نرفته است؛ ارزش پول و چیزهایی که با پول می توان خرید؛ این ارزش ها حتی در دوران تورّم اقتصادی نیز همچون فولاد، سخت و بادوام است.

 

ص 448 : در چنین جامعه ای اعتقاد بر این است که در محافل رده بالا و در طبقات متوسط آن، شبکه ای از کلاهبرداران زرنگ و تیزهوش به طور گسترده رواج دارد... و جامعه ای که صرفاً مصلحت اندیش باشد به پرورش افراد آگاه و مطّلع کمکی نخواهد کرد.

۲۹ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۰:۵۷ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

پایان عصر آمریکا

دامنۀ کتاب

 

به قلم دامنه. به نام خدا. کتاب «پایان عصر آمریکا» نوشتۀ چارلز ای کویچان. گروه ترجمۀ بنیاد غرب شناسی، تهران: انتشارات غرب شنایی، 1383. چاپ اول. 590 صفحه.

 

پایان عصر آمریکا. عکس از دامنه

 

چهارنکته از این کتاب را به اشتراک می گذارم؛ در روزگاری که حماقت های شخصی همچون دونالد ترامپ موجب شده تا هویتِ جهانخوارگی دولت آمریکا و زشتی ها و ستمگری ها و شرارت های این کشور امپریالیستی، بیش از پیش برای دوَل و ملَل جهان، برملا گردد. به حق به تعبیر امام، آمریکا شیطان بزرگ است که البته هیچ غلطی نمی تواند بکند.

 

 

ص 8 : اینک با آغاز عصر سرمایه داری دیجیتال و اطلاعات، که فرآیند ارتباطات بشری را به کلی دگرگون ساخته است، به طور اجتناب ناپذیر ساختارهای سیاسی ، اجتماعی و هویتی در داخل جوامع نیز تغییر خواهند نمود.

 

 

ص 69 : بنابر نقشۀ ترسیمی جهان در این کتاب، مشخّصۀ بارز نظام جهانی همانا توزیع قدرت است، نه مواردی همچون: دموکراسی فرهنگ، جهانی سازی و سایر مواردی از این دست.

 

 

ص 199 : حتی اسرائیل [غاصب] که به موجب درآمد سرانه اش یکی از کشورهای نسبتاً متموّل به شمار می آید، با چنددستگی فزایندۀ اجتماعی رو به روست. هرزلیا، از مناطق شمالی تل آویو، در حال تبدیل به یک درّۀ سیلیکان کوچک است... اغلب یهودیان متعصّب ارتدوکس از شرکت در فرایند جهانی سازی و سکولاریسمی که در پی دارد، امتناع می ورزند.

 

 

ص 567 : جایگاه بین المللی رفیع ایالات متحده آمریکا، اتّحادیه اروپا و ژاپن تا حدّ زیادی نشأت گرفته از اقتصاد پیشرفته است. اما دست آوردهایشان، علاوه بر این، آن ها را در پیشانی تاریخ قرار می دهد، آن ها نخستین کشورهایی خواهند بود ک تأثیرات مُختل کنندۀ اقتصاد دیجیتال را بر پیکر جوامع خود احساس خواهند کرد.

۲۷ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۰:۱۲ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

علی؛ امام همگان

عقلِ سرخ

 

به قلم دامنه. به نام خدا. کتاب «عقل سرخ» اثر علامه محمدرضا حکیمی. شامل بیست مقاله. از انتشارات دلیل ما، چاپ سوم، 1386، در 456 صفحه، از کتاب های خواندنی و مهم این اندیشمندِ عدالت گرای شیعه است.

 

عقل سرخ

«عقل سرخ» عکس از دامنه

 

چهارنکته از یاداشت های دامنه بر این کتاب، به اشتراک گذاشته می شود:

 

ص 59 و 60 چنین می خوانیم: در اسلام، تفاوت در مالکیت و آزادی در آن، تا حدودی، و با قیودی که شرع تعیین کرده، پذیرفته است، لیکن در مصرف، نظر اسلام این است که باید مردمان، (که همه انسانند و بچۀ وزیر مثل بچۀ رُفتگر است...) مساوی باشند.

 

 

ص 115 آمده است: آیت الله بروجردی بنوعی «تستُّر» می کرده اند، چنانکه در زمان ایشان گفته می شد که آقا گاه که سخنی را قابل توجّه یا به صلاح نمی دانند، دست مبارکشان را پشت گوششان می گذارند، و به نحوی خود را به دیر شنیدن و کری می زنند، آری، ریاست و عمل به وظیفه، مشکلات بسیاری دارد.

 

 

ص 422 نوشته اند: همانگونه که روح حسن صبّاح، در کوههای الَموت هنوز می گردد و پاس می دهد، روح دکتر علی شریعتی _این مبارز آگاه علَوی_ سالهای سال، از کران تا کران ایران و دیگر کشورهای اسلامی و هر جای جهان که جوانان مسلمان حضور داشته باشند، خود را می نُماید، و در وجدان زمان و پیکر تاریخ حاضر است. (گفتار آخر عقل سرخ «روحی که همواره در میان ماست»)

 

 

ص 453 این نکته مهم درج شده است: خلیل بن احمد _از عالمان بسیار زاهد و گران ارج شیعه_ گفته اند هنگامی که از او پرسیدند: به چه دلیل علی _علیه السّلام_ امام همگان است در همه چیز؟ گفت: به دلیل که همه (در امور دین و معرفت و علم و عمل و اقدام) به او احتیاج داشتند، و او به احدی احتیاج نداشت. (همه از او می پرسیدند و و او از احدی نمی پرسید)

۲۶ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۵:۵۴ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

صد میدانِ پیر هرات

دامنۀ کتاب

به قلم دامنه. به نام خدا. من هرهفته دوبار، نزد جناب خیرالله یوسفی متصدی بزرگوار کتابخانۀ یادگار امام قم می روم و در فضایی آرام و دلنشین مخزن کتابخانه، ابتدا به جستجوی کتاب می پردازم و سپس با به امانت بردن آن، مطالعه و یادداشت برداری می کنم، که بهترین ساعات عمر آدمی، با کتاب بسر بردن است.

 

ضمن تشکر از ایشان و همکاران گرانقدرشان، کتاب صد میدان خواجه عبدالله انصاری را در این پست معرفی می کنم: تصحیح دکتر سهیلا موسوی سیرجانی. تهران: نشر زوّار، 1385، چاپ سوم 1388. در 338 صفحه.

 

صد میدان خواجه عبدالله انصاری. عکس از دامنه

 

خیرالله یوسفی. متصدی کتابخانۀ یادگار امام قم.

18 اردیبهشت 1397. عکاس: دامنه

 

چهارمیدان از صد و یک میدان کتاب را _که بیشتر بر طبع ام نشسته است_ به اشتراک با دامنه خوانان شریف خصوصاً مخاطبان اهل دل  گذارم:

 

ابتدا لازم است بگوم «صد میدان» مراحل سیر و سلوک است که از میدان اول _توبه_ آغاز می شود به میدان صدم یعنی _بقا_ ختم می گردد و به میدان صد و یکم یعنی محبت پایان می یابد. (ر. ک: ص 21)

 

میدان اول: که میدان توبه است. توبه نشانِ راه است و سالار بارگاه و میانجی پذیرش. و به کردارِ خود ناجی دیدن... ص 8 و 9.

 

میدان چهل و هفتم: که میدان مداومت است. مداومت تن به وِرد. زبان به ذکر و سرّ بر ضبط. ص 145.

 

میدان پنجاه و نهم: که میدان ثقَت است. ثقت پشتی داشتن است. که از سه چیز برمی خیزد: ار صدق تصدیق. از حُسن ظنّ و از صفای نظر. ص 180.

 

میدان هشتادم. که میدان استسلام است. استسلام حقیقت اسلام است که سه درجه است: از شرک برَستن. از خلاف برَستن. از خود برَستن. ص 249. تمام.
۱۸ ارديبهشت ۹۷ ، ۰۹:۱۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

شرح دعای سمات قاضی

دامنۀ کتاب
 
به قلم دامنه. به نام خدا. در آستانۀ ورود به ماه مبارک رمضان، کتاب «شرح دعای سمات» اثر فاخر عارف واصل آیت الله سیدعلی قاضی طباطبایی را تقدیم می کنم.
 
 
ابتدا شناسۀ کتاب: ترجمۀ هیأت تحریریۀ شمس الشموس، تهران. نشر شمس الشموس، 1384. چاپ پنجم 1386. در 85 صفحه.
 
 
شرح دعای سمات
شرح دعای سمات. عکس از دامنه
 
 
این روزها فرصتی دست داد تا پس از بازگشت از مشهد مقدس، این کتاب شریف را بخوانم و چهارنکته از آن را _مطابق معمول دامنه در معرفی کتاب ها_ به اشتراک با دامنه خوانان شریف خصوصاً مخاطبان اهل دل بگذارم:
 
 
ص 53 شرح داده اند: بدان که شرافت انسانی بر همۀ حیوانات و غیرحیوانات به دلیل علم اوست و به همین دلیل معلم ملائکه گردید و استحقاق سجود را پیدا کرد.
 
 
ص 33 آورده اند: تمام آسمان ها درهایی هستند که امر الهی از آن ها بر خلقش نازل می شود... آسمان های معنوی نیز بسیارند، و بزرگترین آن ها دل اولیای مخلص حق تعالی است که امر الهی بر قلوب ایشان نازل می شود.
 
 
ص 52 نوشته اند: بعضی از اهل عرفان گفته اند جبَل (کوه) کنایه از اِنیّت و مَنیّت است که با رؤیت متلاشی گردید.
 
 
ص 34 آموخته اند: کلیدها عبارتند از هر چیزی که وسیلۀ گشودن باشند، که عظیم ترین آن ها، ائمۀ اطهار از اهل بیت پیامبر [صلّى ‌الله‌ علیه‌ و‌ آله و سلّم] هستند، سپس پیامبران اولواالعزم، و آن گاه کتاب های آسمانی و اَسماء الهی و مانند آن ها.
 
قابل ذکر است مرحوم قاضی در ص ۲۵ این کتاب معتقد است تفسیر و تأویل دعای سمات را فقط خدای متعال و کسی که خداوند به او احاطه علمی داده است، می داند‌.
۱۶ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۰:۴۷ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

هنر شفّاف اندیشیدن


به قلم دامنه. به نام خدا. در این قسمت معرفی کتاب در دامنه، به کتاب «هنرِ شفّاف اندیشیدن» می پردازم. کتابی به قلم رولف دوبلی. ترجمۀ عادل فردوسی پور. بهزاد توکلی نیشابوری. علی شهروز ستوده. (تهران: نشر چشمه. 1394) چاپ پنجاه و یکم، 1394. در 325 صفحه. با وزن بسیار سبک و کم. با فصل های کوتاه و مجزّا.


هنر شفّاف اندیشیدن. عکس از دامنه


چهارنکته از کتاب را به اشتراک می گذارم:


ص 69 : آیا دوست داری بر رفتار انسان ها و سازمان ها اثر بگذاری؟ تا دلت بخواهد می توانی دربارۀ ارزش ها و آینده نگری ها سخنرانی کنی یا استدلال بیاوری. اما تقریباً در تمام موارد، پاداش ها کارآمدترند، خواه پاداش ها مالی باشد یا هر چیز قابل استفادۀ دیگری. از نمرۀ خوب تا جایزۀ نوبل.



ص 324 : زندگی خوب همان طور که ارسطو هم می گوید بیش از افکار روشن و اعمال زیرکانه است.



ص 270 : اِهمال کردن، [دامنه: سهل انگاری، سَرسَری کاری انجام دادن، سُستی و تنبلی، کاهلی و کوتاهی: فرهنگ دهخدا و معین] کار ابلهانه ای است. چرا که هیچ پروژه ای قرار نیست به خودی خود کامل شود. ما می دانیم انجام یک کار، سودمند است، پس چرا دایماً آن را به روز دیگری موکول می کنیم؟



ص 127 : با دقتِ بیشتر به اتفاق های مرتبط نگاه کن، بعضی وقت ها آن چه علت معرفی می شود، معلول از کار درمی آید و بر عکس. گاهی هم اصلاً ارتباطی وجود ندارد. درست مثل داستان لک لک ها و بچه ها.

۲۷ فروردين ۹۷ ، ۱۳:۱۳ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

محرَّمات اسلام

دامنه کتاب


به قلم دامنه
. به نام خدا. این هفته توفیق شد
مطالعۀ کتاب «محرَّمات اسلام» نوشتۀ سیدمحمد حسینی بهارانچی را شروع کنم. نشر قم، عطر عترت. 1385. چاپ اول. 800 صفحه.


چهارنکته از یادداشت های خودم از کتاب را در سلسله مباحث معرفی کتاب به اشتراک می گذارم:


محرَّمات اسلام. عکس از دامنه


ص 26:  یکی از نشانه های آخرالزمان طبق سخن رسول خدا (ص) «حلال شدن ِ حرام ها و حرام شدنِ حلال ها» است.



ص 309: علت این که کیفر غیبت [دامنه: بد
گویی پشت سر]، بزرگ و خطرناک یادشده، این است که غیبت مشتمل بر مفاسد بزرگ  و خطرناک است و با هدف خدای حکیم _نسبت به تحکیم وحدت دل ها و ارتباط ها_ منافات دارد. (نظر شهید ثانی در کتاب رسائل العشر)



ص 303: امام صادق: هر کس دوست داشته باشد مردم به دنبالِ او حرکت کنند و او پیشوا و رئیس آنان باشد، خود و دیگران را هلاک خواهد کرد... ریاست طلب و هر کس فکرِ ریاست دارد، معلون هستند.



ص 625: بعضی از فُقها، عشق به غیرِ خدا و پیامبر و ائمه و همسرِ حلال و پدر و مادر و صُلحا و نیکان را، اگر در حد جنون یعنی شبیه عشق لیلی و مجنون باشد، حرام دانسته اند. این نوع عشق ها بیماری محسوب می شود و چه بسا موجب فضیحت و رُسوایی خواهد بود.
۱۸ فروردين ۹۷ ، ۱۰:۳۱ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

جهانِ داستان

دامنۀ کتاب

به قلم دامنه. به نام خدا. کتاب جهانِ داستان را هنوز به انتها نبرده ام و همچنان به مطالعۀ آن مشغولم، ولی به معرفی آن می پردازم و پنج نکته از یادداشت هایم را به اشتراک می گذارم تا فرهنگ کتابخوانی در روح هر ایرانی همچنان مثل همیشۀ تاریخش دمیده باشد:



جهانِ داستان، به ایران می پردازد به داستان ها و داستان نویس های ایران. 464 صفحه است. سال 1381، تهران. نشر اشاره. نوشتۀ جمال میرصادقی.



 جهانِ داستان. عکس از دامنه

در ص 217 : زاویۀ دید، روایت داستان نویس است از آنچه می بیند، می شنود یا فکر می کند. در حقیقت، زاویۀ دید، رابطۀ نویسنده را با داستان تعیین می کند.


 در ص 462 : نماد _symbol_ چیزی است که معنای خود را بدهد و جانشین چیز دیگری نیز بشود یا چیز دیگری را القا کند. مثلاً گل سرخ، در عین حال که گل سرخ است، نمادِ جوانی و زیبایی و عشق هم هست.




در ص 133 : اولین بار داستان های واقع گرای نمادین را جیمز جویس نویسندۀ ایرلندی شایع کرد. در ایران یک نمونه از داستان واقع گرا، داستان «گیله مرد» است.


در ص 231 : در شیوۀ زاویۀ دانای کُل محدود، که اغلب نویسندگان امروز در نوشتن داستان های شان از آن بهره می گیرند، نویسنده درقالب یکی از شخصیت های داستانی می رود و از دید و زبانِ اوست که نسبت به حوادث و شخصیت های دیگر داستان داوری می شود...[چون] نویسنده خود را در پشتِ سر او پنهان می کند. (بخش: داستان پله ها)


 در ص 79 : نثر گفتاری یا نثر مُحاوره، نثری است که از زبانِ مردم سرچشمه می گیرد و درک آن برای همه آسان است. در این نوع نثر، جمله ها ساده و کوتاه و گاه بریده بریده است... و از آرایش لفظی خالی است. (بخش: داستان کباب غاز محمدعلی جمال زاده)
۱۲ فروردين ۹۷ ، ۰۹:۳۳ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

آیین خاتم

دامنۀ کتاب


به قلم دامنه. به نام خدا. آیین خاتم. نوشتۀ حجت الاسلام محمدحسن قدردان قرامکی. انتشارات پژوهشکده فرهنگ اسلامی 1386. چاپ چهارم 1388. در 712 صفحه. از یاداشت های خودم بر این کتاب پژوهشی، چهارنکته را می آورم:



آیین خاتم. عکس از دامنه


وحی به دلیل ماهیت فراطبیعی بودن، اصلِ تصوّرش برای نوع بشر اعم از ملحد و متألّه دشوار است. (ص 95)



نبی در لغت چهار معنای مختلف دارد: خبر، جای مرتفع، راه روشن. صوتِ خفی. در زبان عِبری نیز، نبی یعنی نذیره (نذر)، بینندۀ خواب، رائی. (ص 37 تا 40 و ص 72)



علامه طباطبایی وحی را «شعور مرموز» می خواند و امام خمینی آن را «غیرقابل تصوّر». (ص 95)



از متفرّعات طیره، خوف و ترس بعضی مردم از برخی اشیاء، حیوانات، جنّ و غیره است که برای ایجاد حرز و مصونیت جان خود یا فرزندان خویش، از انواع و اَشکال طلسم و حرز استفاده می کنند یا به عنوان تبرّک با خود حمل می کنند. (ص 306)

۱۰ فروردين ۹۷ ، ۰۹:۲۳ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

نیمۀ تاریک ماه

دامنۀ کتاب
به قلم دامنه. به نام خدا. دامنۀ کتاب. کتاب نیمۀ تاریک ماه نوشتۀ هوشنگ گلشیری (1379 _ 1316) را دو سال قبل مطالعه کرده بودم. چاپ دوم 1382. تهران. نیلوفر. 1380. حاوی 36 داستان کوتاه است و 565 صفحه. امروز در این پست، به چهارنکته از کتاب، طبق معمول معرفی کتاب در دامنه، می پردازم:



نیمۀ تاریک ماه. هوشنگ گلشیری. عکس از دامنه


آتش زرتُشت... آتش قبله بوده، نه؟... (ص 558)

جانماز آب نمی کشم... (ص 561)... پیراهنی رهاشده بر شلوار (ص 560)

حتی کوره راهی به جایی... (ص 559)
داستان کوتاه زندانی باغان.

زیستن در شهرستان این حُسن را دارد که آدم می تواند تعدای آدم را تا عمق بشناسد. گاهی حتی می توانستیم به یقین بگوییم که فلان آدم در این لحظه چه می کند. (ص 30)
۰۹ فروردين ۹۷ ، ۰۹:۳۲ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

زندگی سیاسی امام سجاد

دامنۀ کتاب

به قلم دامنه
. به نام خدا. به شکرانۀ خدا دومین کتابی که در آغازین روزهای نوروز سال 1397 خواندم کتاب «زندگی سیاسی امام سجاد» نوشتۀ عبدالنّبی نمازی امام جمعه کاشان است. چاپ دوم 1393 انتشارات محتشم کاشان. در 328 صفحه.
مطابق همیشه، چهارنکته از کتاب را می آورم و میان خوانندگان شریف دامنه به اشتراک می گذارم. به امید شفاعت حضرت زین العابدین، امام سجّاد علیه السّلام:




زندگی سیاسی امام سجاد. عکس از دامنه

در صفحۀ 10 از امام صادق نقل کرده است: اولین چیزی که خداوند متعال آفرید، عقل، قلم، لوح، روح و مشیت بوده است.


در صفحۀ 157 از کتاب التاج فی اخلاق الملوک آورده است: یزید هر لباسی را تنها یک بار می پوشید!


در صفحۀ 149 دربارۀ ابوحمزۀ ثمالی شاگرد برجستۀ امام سجاد (ع) نوشته است:
ابوحمزۀ ثمالی رهبری شیعیان کوفه را به عهده داشت... تفسیر قرآن، کتاب نوادر، کتاب زهد، رسالۀ حقوق امام سجاد (ع) و دعای ابوحمزه از آثار اوست.!


در صفحۀ: 238 از امام سجاد آورده است: خدایا به من توفیق ده تا باطل را ناچیز شمارم و آن را خوار سازم، حق را یاری کرده و آن را بزرگ دارم.
۰۷ فروردين ۹۷ ، ۱۱:۱۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

یادی از داریوش شایگان

سلسله مباحث چهره ها

 

توضیح دامنه : به نام خدا. باخبر هستید که دکتر داریوش شایگان صاحب آثار فاخر در حوزۀ اندیشه و ادیان (1397 _ 1313) دوم فروردین امسال چشم از جهان فروبست. او کتاب های زیادی نوشته و یا ترجمه کرده بود (لیست کتابها: اینجا). دامنه برای گرامی داشتنِ مقام معنوی و علمی آن مرحوم، چندنمونه از کتاب های مهم مرحوم شایگان و یک خاطرۀ ایشان از علامه طباطبایی را در این پست می آورد. من البته در پست 8 بهمن ماه 1396 با عنوان «انسان شاکر، انسان شاکی» (اینجا) از شایگان _که به کُما رفته بود_ یادی کرده بودم:

 

 

   

 

 

     

 

آسیا دربرابر غرب. ادیان ومکتبهای فلسفی هند. بُت‌های ذهنی وخاطره ازَلی

زیرآسمانهای جهان.بینش اساطیری.جنون هشیاری. آفاق تفکرمعنوی.5 اقلیم

 

  

 

 

  

 

خاطرۀ شایگان از علامه طباطبایی


 

علامه طباطبایی به روحانیان متحجّر بی‌اعتماد بود

 

تجربۀ شگفت دیگری که با او (علامه طباطبایی) داشتم، ملاقات دوبه‌دویی بود که زمانی در خانه‌ای در شمیران بین ما دست داد. قرار بود که همۀ اهل محفل آن شب در آنجا گرد آیند. من به آنجا رفتم اما بقیه غایب بودند. احتمالاً تاریخ جلسه را اشتباه کرده بودند. ما تنها بودیم. شب فرا می‌رسید و از گردسوزهایی که در طاقچه‌ها نهاده بودند، نوری صافی می‌تراوید. مانند همیشه روی زمین بر مخدّه نشسته بودیم.

 

 

مرحوم داریوش شایگان

 

من از استاد دربارۀ وضعیت اخروی و اینکه چگونه روح نماد ملکاتی است که در خود انباشته و پس از مرگ آنها را در جهان برزخ متمثّل می‌کند سؤال کردم. ناگهان استاد، که معمولاً بسیار فکور و خموش بود، از هم شکُفت. از جا کنده شد و مرا نیز با خود بُرد.  دقیقاً به خاطر ندارم که از چه می‌گفت، اما آن فوران ِحال‌های دمادم را که در من می‌دمید خوب به یاد دارم. احساس می‌کردم که عروج می‌کنم. گویی از نردبان هستی بالا می‌رفتیم و فضاهایی هر دم لطیف‌تر را بازمی‌گشودیم. چیزها از ما دور می‌شدند. هوای رقیق اوج‌ها را و حالی را که تا آن زمان از وجودش بی‌خبر بودم حس می‌کردم.

 

 

سخنان استاد با حسّ بی‌وزنی و سبکی همراه بود. دیگر از زمان غافل بودم. هنگامی که به حال عادی بازآمدم، ساعت‌ها گذشته بود. سپس سکوت مُستولی شد. ارتعاش‌های عجیبی مرا تسخیر کرده بود؛ رها و مجذوب در خلسۀ صلحی وصف‌ناپذیر بودم. استاد از گفتن ایستاد و سپس چشمانش را به زیر انداخت. دریافتم که بایست تنهایش بگذارم. نه تنها به سؤالم پاسخ گفته بود، بلکه نفس تجربه را در من دمیده بود. این تجربه را دیگر برایم تکرار نکرد امّا یقین دارم که اهل باطن و کرامات بود، ولی دربرابر مخاطبان ناآشنا دم فرو می‌بست. باآنکه در محافل رسمی روحانیت فیلسوف طراز اوّلی بود که لقب علّامه داشت، ولی به روحانیان متحجّر بی‌اعتماد بود.» از کتاب «زیرآسمان‌ های جهان» (منبع)

روح شان شادمان؛ هم علامه، هم شایگان 

۰۳ فروردين ۹۷ ، ۱۰:۲۶ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

دنیا و زندگی، مرگ و معاد

دامنۀ اختصاصی

 

حرم سالار عشق و دلدادگی امام حسین علیه السلام

کی می شه مثل آن پرنده، بازم گردندۀ آن دیار و مطاف باشم

 

آمدن و رفتن = بودن و شدن

به قلم دلِ دامنه. به نام خدا. دوم فروردین هرسال، حسّ دیگری دارم؛ سه حس خاصّ: 1- هم به یادِ عزیزترین پدر و مادرم در گیتی می افتم که مرا به عنوان هفتمین زاده، به جمع هشت فرزندشان افزودند. و من عاشقانه در محفل سادگی و اخلاص شان آرمیدم و آزموده ام. 2- هم به یاد خودم و خویشتنم می افتم _که هرچه بزرگسال تر شده ام_ بیشتر به این سخن مولوی فکر می کنم:

 

 

روزها فکر من این است و همه شب سخنم

که چرا غافل از احوالِ دلِ خویشتنم

از کجا آمده ام آمدنم بهرِ چه بود

به کجا می روم؟ آخر ننُمایی وطنم

مانده ام سخت عجب کز چه سبب ساخت مرا

یا چه بود است مُراد وی از این ساختنم

 

3- و هم در این روزم، مطالعات معادی، به قول دکتر عبدالکریم سروش _احوال مرگ_ را شیرین و خواندنی می دانم. زیرا انسان توحیدی، انسان معادی هست و انسان معادی، انسانِ میهمان؛ میهمانِ میزبانی به نام خداوند قادرِ متعال مهربان. و شنیدن سخنان معادی و یا خواندن نوشته های معادی، انسان را نه خَمود که وادار به بازگشت به خویشتن خویش می کند.

 

 

منِ اندک، دنیا را ضیف و محل پذیرایی انسان می دانم، که باید برای آخرت توشه برگیرد، تا با دستِ تُهی، رهسپار آن دیار نگردد و یا با اَنبانِ گناه و آلودگی ها رَخت برنبندد که در آن جا، از هرسو زیانکار و مَغبون و سرافکنده گردد. زیرا؛ انسان توحیدی_معادی، انسانی ست که به حساب و کتاب و قیامت معتقد است و به پاسخگویی در یوم الدین ایمان دارد. و من از خدای مهربانم همیشه امید دارم که آن خالق یکتای بی همتا، گناهانِ زیاد مرا ببخشاید و بر روی هر گونه آلودگی ها قلم عفو و گذشت بکشاند.

 

 

بگذرم. روز تولدم بود و کمی روده درازی کردم و با دل، گپ زدم، نه با قلم. و حال که خدای حکیم و مهربان، بازهم در دوِ فروردینِ دیگری به من فرصت داد تا دنیایم را دنبال کنم و درواقع مرگِ مرا به تأخیر انداخته و به آستانۀ رسیدن به دهۀ ششم زندگی نزدیک تر ساخته است، آن ربِّ رئوفِ جان و جهان و انسان را می ستایم و شکر و سپاس می گزارم.

 

 

از آنجا که از نوجوانی تا به امروز شیفتۀ متاعی گران و گرام به نام کتاب بوده ام، نوروز 1397 را نیز با کتاب آغاز کردم. اولین کتابِ امسالم «مرگ آن گاه که بیاید» است. داستانِ سرگذشت و تفکر و چگونگی مرگِ 200 نفر از مشهورین جهان و ایران. چاپ نشر علم در 496 صفحه، با قلم پیامدار و شیوای کریم فیضی، که اهل دل و دانش و عرفان است و الهیات دان.

 

کتابِ «مرگ آن گاه که بیاید». عکس از دامنه

 

او _یعنی کریم فیضی_ در مقدمه، سخن راستینی دارد که خوانندۀ باذوق را به وجد و عرفان می آورد. دربارۀ پاره ای از آدمها می نویسد:

 

 

هیچ بهاری ضمیرشان را خوشبو نمی کند!

هیچ شعری نگاه شان را لطیف نمی کند!

هیچ نوری آنها را روشن نمی کند!

(ص 17)

 

 

نیز کریم فیضی می گوید: در میانِ گفتارها هیچ گفتاری صبورتر از تنهایی نیست، چه تنهایی در جمع و چه تنهایی در تنهایی. (ص 18)

 

 

نیز می نویسد: جوامعی وجود دارند که در آن زنده ها فروخته می شوند! و مُرده ها در آن خریداری می شوند! (ص 17)

 

نیز می آورد: برخی جملات مملُوّ از یقین اند؛ در زبان پیران. و برخی جملات مملُوّ از جَزمیت، در نطق های حاکمان. (ص 15)

 

 

نیز از زبان میلان کوندار می نویسد: فکرِ مرگ [یعنی به آخرت توجه نشان دادن] همۀ موضوع های دیگر را پوچ می کند. (ص 21)

 

 

و در داستان زندگی و بیماری لاعلاج و مرگ مرحوم حسین پناهی می نویسد: حسین پناهی وقتی از بیماری لاعلاج خود مطّلع شد، شعر «چشمو من و انجیر» را در اعتراض به مرگ سرود:

 

تازه داشتم می فهمیدم فهمِ من چقدر کمه

اتُم توی دنیای خودش حریف صدتا رُستمه

 

...

 

گفتی ببند چشماتو وقت رفتنه

انجیر می خواد دنیا بیاد، آهن و فسفرش کمه

(ص 299)

 

به هرحال طولانی شد این نوشته. سخن را با یکی از زیباترین آموزه های امام سجاد (ع) پیوند می زنم که به پیروان آموخته، از خدا عمرِطولانی تر، طلب کنید. زیرا از نگاه معصومین _علیهم السلام_ دنیا دارِ عبادت و توشه برگیری هاست و آخرت چنین فرصتی نیست و دارِ عبودیت ها و دیدنِ نتایج و محصول هاست......... هان، همین و دیگه حرفی نیست. دامنه.

 

 

(دامنه. 1397)

 

      
۰۲ فروردين ۹۷ ، ۱۱:۱۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

برگزیدۀ المیزان

دامنۀ کتاب


به قلم دامنه. به نام خدا. همانطوری که در این پست (اینجا) وعده کرده بودم تفسیر بیست جلدی فارسی المیزانِ علامه طباطبایی (1360_1281) در سال های گذشته، به صورت یک جلدی، با عنوان «برگزیدۀ المیزان» (انتشارات ذوی القُربی. 1390. تلخیص مصطفی شاکر و ترجمه و تدوینِ علی نریمانی در 1240 صفحه.) چاپ شده بود که اینک در این پست افتخار به معرفی این کتاب شریف دارم. باشد تا موجب تقویت روحیۀ تفسیرخوانی قرآن، توسط خوانندگان گردد. چهار نکته از آن را تقدیم می دارم:



برگزیدۀ المیزان. عکس از دامنه



1- در صفحه 63 ذیلِ تفسیر آیۀ 171 بقره (و مثل الذین کفروا کمثل الذى ینعق بما لا یسمع الا دعاء و نداء...) این نکته مهم آمده است: کلمه ینعق از نعیق است که به معناى آن نهیبى است که چوپان به گوسفندان مى زند تا از گله دور نشوند... مثَل تو اى پیامبر در دعوت کفار، مثل آن چوپانى است که دام خود را نهیب می زند سخن می گوید، اما گوسفندان تنها از او صدائى می شنوند و به گله بر می گردند. پس سخنان او را نمى فهمند.



2- در صفحه 471 در تفسیر آیۀ 112 هود آمده است: کلمۀ استقامت به معنای طلب قیام و ظاهرشدن همۀ آثار و منافع آن چیز است، پس استقامت انسان در هر کار این است که از نفس خود بخواهد که در مورد آن کازِ مدّ نظر، اقدام نموده، و آن را به گونه ای اصلاح نماید که فساد و نقص در آن راه پیدا نکند.



3- در صفحه ذیل آیۀ 45 عنکبوت نوشته است: نماز به نحو اقتضاء از فحشا و منکر بازداری می کند. زیرا توجه به خدا انسان را از گناه کبیره بازمی دارد. از طرفی او را وادار می کند تا روح و بدن، خود متوجۀ ساحت باعظمت کبریایی خدا شود.



4- در صفحه در تفسیر آیۀ 13 مزّمل (و طعاما ذاغصه و عذابا الیما) گفته است:  کلمۀ غُصّه به معناى تردّد لقمه در حلق است، به طورى که خورنده نتواند به راحتى آن را فرو ببرد، یعنی طعامی گلوگیر و عذابی دردناک. و غُصه هم نظیر سکسکه است، که نمى گذارد طعام گوارا شود.

۲۵ اسفند ۹۶ ، ۱۱:۱۵ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

هشت نکته از هفت کتاب

دامنۀ کتاب

 

 به قلم دامنه. به نام خدا. از هفت کتابی که طی دوماه گذشته، مطالعه و یادداشت برداری کرده ام، هشت نکته را در این پستِ معرفی کتاب، می نویسم و به اشتراک می گذارم. باشد تا مردم ایران با آن همۀ سابقۀ تمدنی و مفاخر علمی، دینی، عرفانی و شعری با کتاب بیش از هر متاعی، اُنس گیرند.

 

 

     

اسماعیلیه. زندگی و شعر. رُمان دزیره

 

عکسها از دامنه

 

رُمان بر جادّه های آبی سرخ. کاغذ زر. رُمان دخیل عشق. نقش بر آب

     

 

    

 

 

1- اسماعیلیه. (مجموعه مقالات)، (696صفحه). چاپ دانشگاه ادیان و مذاهب: اسماعیلیه معتقد بودند که ظاهرِ احکام و شرایع دینی در هر دوره ای از تاریخ مذهبی بشریت، تغییر می یابد ولی باطنِ آن ثابت است که دربردارندۀ حقیقت است که می توان از طریق تأویل (یعنی استنباط باطن از ظاهر) آشکار ساخت که معروف است به تأویل باطنی. ص 15.

 

 

2- زندگی و شعرِ دکتر محمدرضا شفیعی کَدکنی. نوشتۀ مجتبی بشردوست. (560صفحه) نشر ثالث: کلمات مانند انسان، حیثیت خاص خود را دارند... مثلاً اگر کسی کشیش است شما نمی توانید او را اُسقف اعظم یا بالاتر خطاب کنی. ص 336.

 

 

3- رُمان دزیره. نوشتۀ خانم آن ماری سلینکو. ترجمۀ کیوان عبیدی آشتیانی.(559صفحه) انتشارات افق: روبسپیر همه را موظّف کرده بود در گزارش های محرمانه او را از عقاید کارمندهای دولت مطلع کنند حتی زندگی خصوصی آنان. ص 76.

 

 

4- رُمان دخیل عشق. نوشتۀ مریم بصیری. (276صفحه) انتشارات عصر داستان: دربارۀ صبوره و رضاست که دخیل امام رضا (ع) می شوند و ماجراهای دیگر... .

 

 

5- رُمان بر جادّه های آبی سرخ. نوشتۀ نادر ابراهیمی. (5جلد درسه مجلّد) نشر رزوبهان: شخصیت رُمان «میر مَهنا دُغانی» قرن 12 قمری ست. قهرمان مبارزه با استعمار انگلیس در خلیج فارس و دریای عمان. او یک قایقران غیور است که انگلیسی ها برای تخریب چهرۀ او، وی را خطرناک ترین دزد دریایی! خلیج فارس معرفی کرده بودند. میر مَهنا دُغانی به سلیمه می گوید: «همۀ دنیا برای پرنده ایی که عاشق نباشد، قفس است و یک لانۀ محقّر برای پرندۀ عاشق، یک دنیاست» ص 40

 

 

6- نقش بر آب. نوشتۀ دکتر عبدالحسین زرین کوب. (610صفحه) نشر سخن: زندگی یک انسان عادی در خور و خواب و خشم و شهوت خلاصه می شود...[زندگی این گونه افراد] «نقش بر آب» است... اما زندگی انسان های «از خودی رَسته»، بی دوام و ناپایدار نیست. [مثل حافظ]

 

 

7- کاغذ زر. نوشتۀ دکتر غلامحسن یوسفی. (384صفحه) نشر سخن: بیش از 450 کلمات شکسپیر در میانِ مردم انگلیسی زبان راه یافته و اشخاص درس خوانده، قریب دوهزار عبارت و شعر وی را غالباً در سخنان خود می آورند... و در زبان فارسی، سعدی چنین مقامی دارد. ص 13.

 

 

8- از گلستان سعدی نقل می کند که «زن جوان را اگر تیری در پهلو نشیند بِه که پیری»... منارۀ بلند بر دامنِ الوند پَست نماید». «سگ را گُشاده اند و سنگ را بسته» وُلتر می گوید: مردم در اَمثال [=ضرب المثَل های] خود محقق اند.  همان. ص 14 و 60 و 46. 

۲۴ اسفند ۹۶ ، ۰۷:۱۳ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

مردی در تبعید ابَدی

ملاصدرای شیرازی

به قلم دامنه. به نام خدا. این هفته شاید بتوانم بگویم از بهترین رُمان های عمرم را خوانده ام: رُمان «مردی در تبعید ابَدی». بر اساس زندگی ملاصدرا
(Mulla Sadra). رُمان نوشتۀ نادر ابراهیمی ست. (تهران. روزبهان. 1375) در 280 صفحه و 16 فصل مجزّا. بسیار خوش قلم. سرشار از وصف ها و عبارات رسا و واژگان دلنشین و پُر از آموزه ها و حکمت های گوارای ملاصدرا (1050_979قمری).



نیز غمگین، سوزناک به دلیل تبعید غریبانۀ ملاصدرا به کویر کهک قم. آن هم از سرِ دسیسه های مُشتی درباری حسود و ظاهرگرا و تظاهرکننده که لباس روحانی هم برتن داشتند! کالای ریا می فروختند. مطابق همیشه چهارنکته از کتاب را می آورم:



رُمان «مردی در تبعید ابدی» عکس از دامنه


در صفحۀ 176 از زبان ملاصدرا آمده است: در وجود آدمی، نفس شیطانی عرَض است، نفس الهی ذات... پس؛ مرَض، عرَض است، طهارت و نجابت اصل.


در صفحۀ 129 از زبان شیخ بهایی استادِ ملاصدرا آمده است: بدان که زاهدانِ ریایی و فُقهای درباری تشنۀ خون عارفان راستین هستند، آنها صوفی کُش اند.


در صفحۀ 114 ملاصدرای جوان می گوید: مُرید اگر به مُراد شبیه شود، خود، هرگز، به مقام مُرادی نمی رسد!


در صفحۀ: 92 ملاصدرا که عاشق شناکردن در رؤیا  و خاطره و گذشته بود، می گوید: یاد و خیال بعد از خدا، زیباترین چیزها هستند.
۲۳ اسفند ۹۶ ، ۱۴:۴۵ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |

رهبران درگناهِ پیروان شریکند


دامنه کتاب

به قلم دامنه. به نام خدا. یکی از تفسیرهای یک جلدی، تفسیر مبین است؛ از ابوالفضل بهرام پور. اخیراً این تفسیر را به صورتِ تطبیقی مطالعه کردم. نسخۀ چاپ سوم را. از انتشارات آوای قرآن. قم. در 605 صفحه. قابل ذکر است تفسیر بیست جلدی المیزانِ علامه طباطبایی نیز در سال های گذشته، به صورت یک جلدی، چاپ شده بود که تبرّک کردن آن به صورت روزانه یا در طول هفته بسیارمؤثّر است.



در این پست از تفسیر مبین یک جلدی ابوالفضل بهرام پور، چهارنکته را می آورم و به اشتراک می گذارم. امید است فرهنگ کتابخوانی و به اشتراک گذاری از سوی دامنه خوانان شریف نیز باب شود و ثواب آورد و صواب بیافریند. هرچند دامنه طبق دأب همیشگی اش بر هیچ کس، اجباری ندارد.



تفسیر مبین. ابوالفضل بهرام پور. عکس از دامنه



در ذیل سورۀ ناس آورده است: در سورۀ فلَق بیشترین تکیه روی سلامت تنِ انسان و زندگی اوست. ولی در سورۀ ناس، تکیه روی سلامت دین و ایمان از وسوسه های درونی و بیرونی ست.



در تفسیر
آیۀ 25 سورۀ نحل «...وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِینَ یُضِلُّونَهُمْ بِغَیْرِ عِلْمٍ...» این گونه نوشته است: پیروان دو نوع گناه دارند: نوعی را خودشان مستقلاً مرتکب می شوند و کسی در آن نقشی ندارد و نوع دیگر گناهانی است که معلم، واعظ، نویسنده، فیلم ساز و سیاستمداران تعلیم داده اند و در این گناه نقش و تأثیر داشته اند؛ رهبران و نقش آفرینان گناه، فقط در این قسمت از گناهِ پیروان، شریک هستند.



در آیۀ 224 شعرا می گوید: خط مشیء پیامبر (ص) از خط شُعرا جداست. شعر در وادی حدس و خیال و بزرگنمایی حرکت می کند. آنها در هر مدح و ذمّی بدون حساب وارد می شوند... البته این آیه شامل حال شاعران حکیم نمی شود. و رسول خدا (ص) فرمود: پاره ای شعرها حکمت است.



در ذیل آیۀ 18 غافر نیز از پیامبر اکرم (ص) نقل کرده است: هر کسی را که عمل صالحی، مسرور کند و گناه، ناآرامش نماید، او مؤمن است.

۱۹ اسفند ۹۶ ، ۱۴:۵۲ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

رُمان مِسیا

معرفی کتاب


به قلم دامنه. به نام خدا. این هفته فرصتی بیشتر یارم شد تا دو رُمانِ گریزپا و مِسیا را بخوانم. طبق معمول، برای تقویت حسّ کتابخوابی در خوانندگان شریف، به چهارنکته از مسیا می پردازم و به شرح کوتاه گریزپا:



مِسیا یعنی موعود؛ نام حضرت محمد (ص). مثل ایلیا یعنی عظیم و عالی؛ نام امام علی (ع) هردو اسم در انجیل حضرت عیسی مسیح (ع). این رمان نوشتۀ مصطفی موسوی گرمارودی ست. از مؤسسۀ میسا. تهران. چاپ اول 1388. سی و شش فصل در 624صفحه.


رُمان مِسیا. عکس از دامنه


رُمان مِسیا از زبانِ بلال بن ریاح حبشی _اولین مؤذّن منتخب پیامبر اسلام_ چگونگیِ ظهور اسلام و طلوع حضرت خاتم الانبیاء (ص) در عصر خفقان، بربریت و جاهلیت حجاز را روایت می کند و با گذر طولانی و عالی از سرگذشت و سرنوشت پدر و مادر بلال (ریاح راهب برنابایی حبشی و حمامۀ حبشی) و شرح غمبار بردگی و رنج مِحنت زنان و مردان آن دیار، به رویدادهای مهم تاریخ اسلام تا زمان رحلت حضرت رسول الله (ص) می پردازد.



بلال حبشی _که سلام خدا و همۀ ماها بر او باد_  در عصر عمر خلیفۀ دوم، به لاذقیه دمشق تبعید شد. او در همان بندر که به همراه همسر پیرش در بدترین وضع در حصیر و شن زندگی می کند، خاطرات خود را مکتوب و رنج ها و بلاهایی که بر سر یاران خالص پیامبر آمده است را برملا می نماید. کتابی خواندنی، پُرنکته، بشدت جذّاب و دلکش.



در صفحۀ 69 بلال می گوید: افراد شاخص یاران رسول الله (ص) را در دورۀ خلیفه ها می کُشتند، ولی می گذاشتند به گردنِ اَجنّه و اَجانین (=جنّ ها) مثل سعد بن عُباده را.



در صفحۀ 83 ریاح پدر بلال می گوید: در حبشه می گویند بدون دلیل می توان با کسی دوستی کرد اما دشمنی بدون علت و دلیل امکان ندارد.



در صفحۀ 137 بلال می گوید: من در لاذقیه به دستور خلیفه تبعیدم اما معاویه والی شام است و در ظرف های نقره و طلا غذا می خورد. از محبوبم رسول خدا شنیدم که می گفت: دنیا، زندانِ مؤمن و بهشتِ کافر است.



در صفحۀ 479 و 483 بلال از دوستش ابوذر غفاری می گوید: ابوذر اولین کسی بود که به صورت هُبل (=بُت بزرگ) تُف انداخت و در کنار کعبه او را تا سرحدّ مرگ کتک زدند و او سه بار این کار را تکرار کرد، اما همین ابوذر که پیامبر او را آن قدر دوست داشت، در زمان خلیفۀ سوم (عثمان) به بدترین جا یعنی صحرای رَبذه تبعید می شود. حال آن که پیامبر دربارۀ ابوذر گفته بودند: «آسمان بر کسی سایه نیفکنده و زمین، احدی را نپرورانده که راستگوتر از ابوذر باشد.»



رُمان گریزپا. عکس از دامنه


اما رُمان گریزپا. اثر خانم آلیس مونرو کانادایی ست. نویسندۀ برندۀ نوبل ادبیات. ترجمۀ شقایق قندهاری. چاپ چهارم 1393. (تهران، افق، 1385) در 192صفحه.  مونرو خالقِ مجموعه داستانِ «فکر می کنی کی هستی؟» است. در داستان های او «دانای کُل» همیشه در پی یافتنِ معنا و مفهومی برای این جهان و زندگی ست. مونرو به شخصیت مرد در داستان هایش احترام می گذارد اما همزمان شخصیت زنانِ داستانش، به مراتب پیچیده تر اند.

۱۴ اسفند ۹۶ ، ۱۲:۰۱ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

رُمان برکت

دامنۀ کتاب


به قلم دامنه. به نام خدا. آخرین رُمانی که این روزهای پایان سال، به پایانش بردم رُمان «برکت» است؛ اثر ابراهیم اکبری دیزگاه. رُمانی خوش نوشت، زیبا، جذّاب، آموزنده، تکان دهنده، شیرین و تلخ، خوش چاپ، بسیارسبک و کم وزن. بر من که حسابی چسبید. چسبیدم و بالینی خواندمش. خوش هضم و خوش گوارش بود.


رُمان، روایت شیخ یونس برکت _شخصیت محوری داستان است_ که به روستایی در ایران می رود تا ماه رمضان را میان مردم دوردست و تهیدست باشد که تبلیغ دین کرده باشد و اَدای دِین. اما برای او و مردم آنجا قضایای قشنگ و عجیب و غریبی شکل می گیرد که برای خواننده خصوصاً خردمند و اهل درد و فضل، بسیاردلکَش است.



ناشرش کتابستان معرفت است. چاپ سومش 1396. چاپ نخستش 1395. در 370 صفحه. سال وقوع داستان! هم 1390 است. تأکید دارم شیوخ و آخوند و روحانیون و کتاب دوستان این «برکت» را بخوانند؛ بلکه حتی آن را بیابند!



به شیوۀ معمول دامنه، چهارنکته از کتاب را _که خلاصه نویسی کرده ام_ به اشتراک می گذارم تا خسّت نکرده باشم. امید است مورد توجه و سپس ابتیاع یا تهیّه قرار گیرد.

 

1- در صفحۀ 138 آمده است: با خود فکر کردم اگر مثل «سالار» مریض شوم، رفتارم با خدا چه جوری خواهد شد!



2- در صفحۀ 68 این گونه برداشت شد: دختره پرسید شیخ! ایمان چه جوری به وجود می آید؟ با خودم فکر کردم چه بگویم. درهرصورت فکر می کنم ایمان چیزی شبیه گلابی و سیب باشد که همه می توانند بخورند. اما بعضی ها دوست ندارند. بعضی ها معده شان مشکل دارد، اگر بخورند مریض می شوند. ولی برخی ها! هم سیب و گلابی را برای بازی و تزئین سُفره و چیزی می خواهند!



3- در صفحۀ 43 چنین نوشته است: یکی آمد و گفت این روستا خیلی آخوندپَران است، هیچ آخوندی دوبار به این دِه نیامده. گفتم: اگر طلبه بخواهد کار پیامبری کند، هیچ وقت نمی پَرد!



4- در صفحۀ 64 آمده است: آقای حاجی یونس برکت! افعی آدمو یه بار نیش می زنه راحت می کنه، ولی این زن هر روز هزاربار نیش می زنه. با شوخی گفتم: خوبی نیش زن اینه که زهر نداره، فقط زخم داره. گفت: داره، داره، زهر هم داره، زهرِ کُشنده!



در زیر از چهار جای خواندنی تر رُمان برکت، عکسی انداختم که مرور آن _ولو فوری_ بسیار شعَف می آورد و بسیاربسیار شرَف. اگر اشراقی بدان نظر افکنده شود، شوق و طوع و طرَب هم می افزاید:


 

     

از صدای خودم لذت می بردم یا از ظلَمتُ نفسی

 
آدم باید دلش پاک باشه

    

امام موسی صدر جهانی ست



رُمان برکت. ابراهیم اکبری دیزگاه

۰۷ اسفند ۹۶ ، ۰۹:۰۵ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
دامنه |
دوشنبه, ۳۰ بهمن ۱۳۹۶، ۱۰:۲۵ ب.ظ دامنه |
فضائل ذهن و تعبّد

فضائل ذهن و تعبّد

مصطفی ملکیان


توضیح دامنه: به نام خدا. در این پست دو مطلب کوتاه از مصطفی ملکیان فیلسوف نامدار ایران ارائه می شود. یکی دربارۀ کتاب فضائل ذهن اثر لیندا زگزبسکی و دیگری دیدگاه ایشان دربارۀ تعبُّد.


1- مصطفی ملکیان با اشاره به اهمیت کتاب فضائل ذهن لیندا زگزبسکی می گوید: «کتاب‌ها را به دو دسته می‌توان تقسیم کرد،‌ نخست آثاری که از مطالعه آن‌ها عالم تر و متفکرتر و فیلسوف‌تر می‌شویم،‌ یعنی به لحاظ ذهنی غنی‌تر و سرشارتر می‌شویم، دوم آثاری که وقتی آن ها را می‌خوانیم انسان بهتری می‌شویم،‌ همچنان که ویتگنشتاین آرزو می‌کرد که کتابهایش به گونه‌ای باشد که خواندن آن‌ها خواننده را بهتر کند.



کتاب فضایل ذهن در عین حال که از نظر علمی و فکری قوی است،‌ آدم را بهتر می‌کند. به تعبیر شاعر ما کتابی است که در آن باد می‌وزد. از این حیث اگرچه در نظر نخست مطالعه آن دشوار به نظر می‌رسد،‌ اما خواندن آن باعث می‌شود ما در خودمان فضایی معنوی حس کنیم، ‌ضمن این که این فضای معنوی مؤیّد به تاییدات آکادمیک است...» (منبع)



    

 مصطفی ملکیان


2- از دیدگاه مصطفی ملکیان، دین در بستر تعبّد می‌روید و می‌بالد و در فرایند تکوّن خود هماره بدان وفادار می‌ماند. به سخنی دیگر، سقف دیانت بر ستون عبادت بنا می‌یابد و تدیّن پیوندی ناگسستنی با تعبّد دارد و هرگز نمی‌توان آن دو را، برای همیشه و در هر جا، از هم بُرید و در عوض، آن را با مفهوم دیگری به نام «تعقّل»، همیشه و در هر جا، آشتی داد. نه دین (یعنی اسلام یک) چنین خاصیتی دارد و نه تدیّن (یعنی اسلام دو و سه) همه‌جا این هم آغوشی با عقل_تعقّل را نگه‌ داشته است. (منبع)

۳۰ بهمن ۹۶ ، ۲۲:۲۵ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

اختلال خلوتِ انسان با خدا

اسلام، علم، مسلمانان و فناوری


متن نقلی: «کتاب «اسلام، علم، مسلمانان و فناوری»، نوشته سید حسین نصر با ترجمه مهدی کفائی حسین کرمی اخیرا از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است. این کتابی است در دفاع از اجزاء و ارکان سنت اسلامی و نقد علم و تکنولوژی مدرن. حاوی هفت فصل است که چهار فصل آن به گفت‌وگوهای مظفر اقبال [اندیشمندی اسلامی و نویسنده‌ای پاکستانی-کانادایی] با سید حسین نصر اختصاص دارد.»




نصر در فصل سوم کتاب می‌گوید بیشتر مراکز قدرت در جهان اسلام، معتقدند علم بیشتر یعنی قدرت بیشتر؛ بنابراین جهان اسلام باید در فراگیری علم و تکنولوژی جدید کوشا باشد و حتی بکوشد که در این زمینه، همانند ژاپن، از غرب پیش افتد. اما «تمدن اسلامی نمی‌تواند بدون تخریب خود کاملا از علم و تکنولوژی غربی تقلید کند.» پس، با توجه به گریزناپذیر بودن پاره‌ای از وجوه زندگی تکنولوژیک جهان مدرن، «مسلمانان باید در تسلط بر علوم غربی بکوشند، ولی چنین تسلطی باید با یک دید انتقادی مبتنی بر سنت عقلانی اسلامی همراه شود.»


نصر رفتن از راهی جز این راه را سرآغاز مرگ تمدن اسلامی می‌داند. او شناخت مبانی علم و تکنولوژی جدید و سنجیدن آن‌ها در چارچوب جهان‌بینی اسلامی را شرط تداوم حیات اصیل اسلامی در روزگار کنونی می‌داند. نصر مثال می‌زند که تلفن همراه خلوت انسان با خدا را از بین می‌برد؛ چراکه «این وسیله کوچک کاربرانش را ملزم می‌کند همیشه به آشوب جهان خارج وصل باشند.»



نصر نیز همانند رضا داوری در مواجهه با جهان غرب، قائل به جراحی و تفکیک نیست. وی می‌گوید: «من جزو کسانی‌ام که اصلا عقیده ندارند تمدن اسلامی می‌تواند قسمتی از تکنولوژی غربی را که خوب پنداشته می‌شود، انتخاب و ادعا کند که کاملا بی‌ضرر است و سپس قسمت‌های دیگر را رد کند. هر صورتی از تکنولوژی مدرن که اتخاذ شود، حتی اگر در سطح خاصی مثبت باشد، با خود آثار منفی خواهد آورد، اگرچه می‌توان برای کاهش این تاثیرات عاقلانه عمل کرد.»



او می‌گوید: «ما به جای تقلید از موسسات آموزشی غربی... احتیاج داریم موسسات آموزشی اسلامی سنتی خودمان را تقویت کنیم... این همان چیزی است که باید در جهان اسلام، از مدارس مالزی گرفته تا مراکش، انجام شود». (منبع)



توضیح دامنه


لازم به ذکر است دکتر حسین نصر پدرِ ولی نصر (تحلیل گر در آمریکا) در دورۀ رژیم پهلوی با دفتر فرح پهلوی همکاری نزدیک داشت؛ اما پس از انقلاب در غرب زندگی می کند و از نظریه خود تحت عنوان سنت اسلامی دفاع می نماید و با انقلاب اسلامی نیز میانه ای ندارد.

۲۸ دی ۹۶ ، ۰۹:۰۵ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

رُمانِ سیّد بغداد

به قلم دامنه. به نام خدا. سلسله مباحث معرفی کتاب. طی این روزهای غمبار اخیر هم در مصیبت درگذشتِ فاطمۀ مهربان بوده ام و هم برای تسکین آلامم، رُمان «سیّد بغداد» نوشتۀ زیبای محمد طعان متخصص جراح و نویسندۀ مشهور لبنانی را خوانده ام.



مطابق شیوۀ همیشگی دامنه، چهار نکته از کتاب را _که خلاصه نویسی کرده ام_ به اشتراک می گذارم. امید است خوانندگان شریف این رُمان خواندنی و پرشور را تهیه کنند و عمیق و دقیق بخوانند. به نظرم از بهترین رمان های سالهای اخیر است که انسان را در خواندن میخکوب می کند و به فکرهایی ناب فرو می برد.



رُمان «سیّد بغداد» عکس از دامنه

قصّۀ جیمی سرباز آمریکایی که به راز عاشورا پی می برَد


1- در صفحۀ 253 آمده است: انتظار پایانِ ظلم، اساس و جوهرۀ پرستش خداوند است. سخنی از پیامبر اسلام (ص).



2- در صفحۀ 56 آمده است: کولی ها به خاطر منفعت طلبی معمولاً به مذهب هر جامعه ای که در آن به سر می برند، درمی آیند تا ایمانِ قلبی.


3- در صفحۀ 30 آمده است: استدلال ارتش الزاماً با حقیقت سنخیت ندارد. منطق ارتش منظق جنگ است نه شفّاف سازی. هدف، ارزش این را دارد که یک جاهایی رازنگه دار بود. (سخن یک سرگرد آمریکایی با یک سربازش که فهمیده بود خودکشی سرباز آمریکایی را کشته شدن در جادّۀ الرُمادی عراق جا زدند!)


4- در صفحۀ 40 آمده است: درک و فهمِ نهج البلاغه، سرآمد تمام دروس و به معنای پایان تعلیمات برای کسی بود که قرار بود لباس روحانی بر تن کند.
۲۶ دی ۹۶ ، ۰۹:۴۴ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

هزار و یک شب

دامنۀ نویسندگان


پرسش گلایه آمیز جناب «دارتوکِن دارکوب» از دامنه، که استیضاح ام کرده چرا این همه داستان کوتاه عبرت آور و جذاب می نویسی، ولی به قصه های هزار و یک شب هیچ نمی پردازی؟ تقاضا داشته به این داستان های زیبا هم بپردازم.
 

پاسخ دامنه

 

 

به نام خدا. سلام من به شما «جناب دارتوکِن». گلایه ات به هیچ وجه من الوجوه پذیرفته نیست. به جای این که من را به کارهای متعدّد فرا بخوانی، خودت به خودت وَرز بده و حرکتی کن و بنگار. اما بعد، کمی توضیح از سوی دامنه دربارۀ هزار و یک شب با برداشت هایی که از این کتاب جالب دارم:

 

1- شهریار تصمیم می گیرد همسرش شهرزاد را بکُشد. حتی بنا می گذارد همۀ زنان را بکُشد. چون خبر رسیده بود کار ناشایستی کرده اند. نوبت به کشتن شهرزاد که می رسد، شهرزاد شروع می کند برای شوهرش _پادشاه_ قصه گفتن. آنقدر قصه می گوید که به هزار و یک شب می رسد یعنی سه سال. شهریار از اِعجاب سخن شهرزاد به حیرت و شیدایی می رسد، دست از کُشتنش می شُوید و باز هم عاشق همسرش شهرزاد می شود. شهرزاد با قدرت کلام و قصه حریم زنان را از تهمت ها و بدگمانی ها و بدفهمی ها نجات داد و این یعنی به قول دکتر جلال ستّاری «سخن درمانی».
 
 
 
هزار و یک شب. عکاس دامنه از روی جلد کتاب

 
2- چند داستان کتاب هزار و یک شب هنوز یادم مانده است. یکی از داستان ها قصۀ غمبار بطّه و طاووس است. در این قصه، طاووس با مادۀ خود، به جزیره ای پناه می برد. بطّه _بطّه یعنی اُردک_ هم به آنها ملحق می شود. طاووس می پرسد تو چرا آمدی جزیره، بطّه؟ می گوید من هم از دست ستمِ و بیدادِ آدمیزاد به اینجا فرار کرده ام. بعد برای طاووس شرح می دهد که الاغ و اسب و شتر و غزال و حتی شیر ملک زاده هم از دست بشر، آزار می بینند و صبح تا شب یا زیر فرمان بی رحمانۀ آدمیزادند و یا اسیر تیر و تفنگ و تله و دام و صید آنان.


 
این برداشت آزاد دامنه بود از از گوشه ای از زوایای تودرتوی هزار و یک شب. دامنه بگذرد و فقط بگوید هیچ چیزی، به قدر کتاب، انسان را وَرز نمی دهد و او را از مادّه به ماوراء نمی برَد.
۲۲ آذر ۹۶ ، ۱۱:۲۵ ۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

مردم شناسی ایرانی

سلسله مباحث معرفی کتاب

به قلم دامنه
. به نام خدا. اخیراً کتاب 752 صفحه ای
مردم شناسی ایرانی، علیرضا حسن زاده. تهران. افکار، 1385، را خوانده و نکته برداری کردم. این کتاب خواندنی حاصل 26 نشست با قریب 70 پژوهشگر و اساتید برجسته است. از میان یاداشت های خطی ام، چهارنکته را مطابق معمول معرفی کتاب در دامنه، به صورت برداشت آزاد ارائه می کنم:


مردم شناسی ایرانی. عکس از دامنه

1- در صفحۀ 126 آمده است: ایرانی ها عطش شعر دارند... طبع شاعری از ویژگی های ایرانی هاست. ایرانی بودن ثروتِ عظیمی ست که ما داریم.

2- در صفحۀ 124 آمده است: پرده پوشی از ویژگی های هویت ایرانی است. مثل غذاهای ما ایرانی ها که ساده و عیان نیستند. قیمه، قورمه سبزی، آبگوشت و...  که چقدر آمیخته و به هم پیچیده اند و آیینی.

3- در صفحۀ 339 آمده است: ایران افسانه هایی مهم دارد. افسانه ها، انسانِ غرقِ در مصائب محیط را به کناری می کشد، چشمش را باز می کند و همۀ خاطراتش را به او می نمایاند.

4- در صفحۀ 391 آمده است: در کُردها و لُرها این باور است که هر کس اطرافِ نان را نخورد خُرده های نان در جهنّم مار می شود و آنها را آزار می دهد.
۱۹ آذر ۹۶ ، ۰۹:۵۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

هنرمند کیست؟

لیف روح

به قلم دامنه.
به نام خدا.
لیف روح. قسمت 202. استاد محمدرضا حکیمی سخن حکیمانه ای دارد دربارۀ درک و مفهوم هنرمند. می گوید:


«درک دو گونه است: عادی و والا. درکِ والا به شیفتگی می انجامد. شیفتگی، هنر می آفریند و هنرمند به درکِ اعماق می رسد که درک امواجش را همه درک می کنند و کسی که از سطح گذشت به ایمان می رسد و ایمان به جاودانگی ها می انجامد و هنرِ واقعی هم یعنی رسیدن به حدِّ بی حدّی. و هنرمند است که که اثر پدید می آورد...» (مجلّۀ شعر. شمارۀ 69. مقالۀ شعر و آفاق تعهّد. استاد محمدرضا حکیمی. بارنشر در روزنامۀ اطلاعات 10 مهر 1389)





استاد محمدرضا حکیمی و
«انقلابی ترین» کتابش «منهای فقر». او قبل از شروع نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۲، با تشکیل جلساتی هفتگی در مشهد با عنوان جلسه «الغدیر»، به تبیین ویژگی‌های «حکومت عادل» می‌پرداخت؛ و در آبان 1392 به «منهای فقر» پرداخت که من سال قبل در 19 اردیبهشت 1395 در سلسله مباحث معرفی کتاب در دامنه (اینجا)، به آن پرداخته بودم.


بخش‌های دوازده گانۀ این کتاب مهم بدین شرح است:‏ ‏۱- اسلام و جامعه منهای فقر‏ ‏۲- اسلام و جامعه منهای تکاثر و اسراف‏  ‏۳- اسلام و هشدار در آخر الزمان ‏۴- اسلام و حدود مال مشروع ‏۵- اسلام و تعالیم دین از زبان بزرگان (درباره مال بسیار، و حضور فقر در جامعه) ‏۶- «جنگ فقر و غنا» ‏۷- امکانات محرومین ‏۸- زکات باطنی ‏۹- ارتفاعات «نهج البلاغه» ‏۱۰- کار بزرگ ‏۱۱- انفاق و ادای حق مال و ثروت‏ ‏۱۲- پیامبر اکرم «ص» و ائمه طاهرین«ع» را خوشحال کنید.
۳۰ آبان ۹۶ ، ۰۶:۵۶ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

سیره و سیمای پیامبر اسلام

دامنۀ کتاب

 

به قلم دامنه. به نام خدا. سلسله مباحث معرفی کتاب در دامنه. این کتاب «سیره و سیمای پیامبر اعظم» نوشتۀ حجت الاسلام علی رضا طاحونی ست، (نشر بخشایش، قم، چاپ دوم، ۱۳۸۷)، که دیروز در مراسم روضه خوانی رحلت پیامبر اکرم (ص) در منزل ابوی شان در محلۀ مان در قم، به شرکت کنندگان حُزن و ماتم رحلت حضرت رسول الله (ص) اِهداء شد.

 

 

دیشب توفیق شد آن را خواندم. ضمن سپاس از بذلِ و نشر زکات ایشان، با انداختن عکسی از جلد آن، طبق معمول همیشگی به چهار فراز از متن آن به صورت برداشت آزاد دامنه، اشاره می کنم:

 

 

در ص 23 آمده است: حِلفُ الفُضول» پیمانی بود که با انعقاد آن، حقِّ هر فرد ستمدیده را از ستمگر می ستاندند. و پیامبر پیش از رسالت و نبوت، در این پیمان حضور داشت. [دامنه: پیمان نامه ای که بنیانگذاران آن همگی نام شان از ماده فضل بود. مانند: فضل بن فضاله، فضل بن حارث، فضل بن وداعه]

 

در ص 78 آمده است: پیامبر (ص) از هیچ جلسه ای بلند نمی شد، مگر آن که 25 بار استغفار می کرد هرچند که آن جلسه کوتاه بود.

 

در ص 117 آمده است: نزدیک ترین فردِ هستی به ذات مقدّس خداوند، پیامبر اسلام است، تنها دربارۀ او، آیه 8 نجم نازل شد: «ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى» یعنی پس [فاصله اش با پیامبر] به اندازه فاصله دو کَمان گشت یا نزدیک تر شد.

 

 

در ص 199 آمده است: روزی پیامبر به ابوذر گفت جبرئیل به من خبر داد ابوذر دعایی دارد. پیامبر از ابوذر پرسید این دعایی که خدا را با آن می خوانی چیست که جبرئیل گفت دعایت نزد اهل آسمان معروف است؟ ابوذر گفت: می گویم. دعای حضرت ابوذر به نقل از _کافی جلد 2. ص 587_ این بود:

 

 

خدایا من از تو می خواهم ایمنی و آرامش خاطر و ایمان و اعتقاد به تو، و تصدیق و باور به پیامبرت، و عافیت و دوری از تمام بلیّات، و توفیق شکرگزاری و سپاس بر عافیت، و بی نیازی از مردم شَرور را.

۲۷ آبان ۹۶ ، ۰۹:۵۹ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

هرمنوتیک مدرن


سلسه مباحث معرفی کتاب


به قلم دامنه. به نام خدا. همانطور که در پست چند روز قبل (اینجا) نوشته بودم، اینک این کتاب 414 صفحه ای «هرمنوتیک مدرن» را با 12 صفجه خلاصه نویسی ام به انتها برده ام و حالا چندنکته از نوشته های یادداشت خطّی ام از این اثر مهم را به اشتراک می گذارم تا ثوابی هم برده باشم.


راستی بگویم که اوج لذت معنوی من، مطالعه و یادداشت نوشتن است، آن هم در اوج خلوت و سکوت با ریزنویس و روان نویس، آن هم ریزنویسی که توسط فرزند _عادل_ به آدم هدیه شده باشد:


میان زندگی درونیِ هر شخص با واژگانِ در دسترس، رابطۀ تنگاتنگ است. (هرمنوتیک مدرن. ص 386)


فهمیدنِ یک نوشته به معنای سهیم شدن در معنای موجود است. (ص 216)


هرمنوتیک، خلاصی از »کژفهمی ها» و کنارزدنِ «بدفهمی ها»ست. (ص 145 و ص 92)


قدرت راستین آگاهی هرمنوتیکی توانایی ماست در فهمیدنِ این که چه چیز پرسش پذیر است. هانس گئورک گادامر. (ص 99)


اشلایر ماخر هرمنوتیک را هنرِ اجتناب از بدفهمی ها توصیف می کند.(ص 91)


تأویل [دامنه: یعنی تفسیر، بیان، بازگردانیدن به چیزی] یک امرِ آموزشی نیست، بل خود کُنشِ فهم است. (ص 224)


چنان نیست که رابطۀ میان احساس و واژگانِ در دسترس، رابطه ای ساده باشد. استیفن میولهال. (ص 386)


یادداشت های خطی دامنه 13 آبان 1396.



هرمنوتیک مدرن. عکس از دامنه



در عصر مدرن هم باید با روان نویس نوشت تا قلم محافظت شود


این نکتۀ زیر هم از ساختۀ ذهن من به انضمامِ تجربه ام است که نیازمند هرمنوتیک است: عشق حاصلِ جمعِ ع. ش. ق است؛ علاقۀ  شورانگیزِ  قلب.

۱۶ آبان ۹۶ ، ۱۰:۲۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

کتاب آینده انقلاب اسلامی

مسائل داخلی ایران


به نام خدا. در فضای مطبوعاتی، مجازی و سیاسی کشور پاسخ دکتر علی مطهری به حجت الاسلام محمدجعفر منتظری دادستان کل کشور بازتاب داشته است. مهم این است که مطهری او را به خواندن کتاب «آینده انقلاب اسلامی ایران» _اثر مهم استاد شهید آیت‌الله مرتضی مطهری_ فراخوانده است. من ضمن انعکاس بخشی از پاسخ مطهری، کوشیدم، برای خوانندگان شریف بخش مهم کتاب مذکور را یادآور گردم.



خدا را می خوانیم این حکومت و نظام را نوکرِ مردم نگه دارد تا نعمتِ ملتِ نجیب، باتحمل و آگاه را پاس بدارد. باهم این پست را می خوانیم خصوصاً نکتۀ مهم استاد شهید مرتضی مطهری ایدئولوگ برجسته انقلاب را؛ که مظلومانه به دست جریان مشکوک فرقان به شهادت رسید و این نظام از نعمت وجودش محروم گردید، عالِم متفکر کم نظیری که اگر بود شاید این مشکلات و بحران ها و انحصارگری ها و بی طاقتی ها و فسادهای گسترده را نداشتیم که همچون خوره به جان انقلاب افتاده:


پاسخ علی مطهری به محمدجعفر منتظری


«...اگر جنابعالی از آن بُرج عاج پایین بیایید و خانواده‌های بازداشت‌شدگان پی‌درپی به محضر شما شرفیاب شوند و نحوه بازداشت فرزندشان در محل کار یا منزل را توضیح دهند که چگونه آنها را تحقیر کرده و آبرویشان را برده‌اند یا از رفتار بازجویان و بازداشت‌های طولانی‌مدت انفرادی غیرقانونی و یا از محرومیت آنها از گرفتن وکیل بگویند و اینکه به بهانه امنیتی بودن اتهام صرفا باید وکیل مورد قبول قوه قضائیه معرفی شود و از آن‌سو اصلا فهرستی از چنین وکلایی وجود ندارد، آری! اگر شما هم در جریان این امر قرار بگیرید متوجه می‌شوید که سخن من دروغ نبوده است.



از لزوم حفظ اقتدار قوه قضائیه گفته‌اید. سخن درستی است، ولی اقتدار قوه قضائیه با اصلاح آن حفظ می‌شود نه با کم‌طاقتی در مقابل انتقادها. نگاه خود را نسبت به مقوله حفظ نظام اصلاح کنید. نظام ‌جمهوری اسلامی آن‌چنان‌که شما خیال می‌کنید یک نهال لرزانی که با هر بادی این‌سو و آن‌سو می‌رود، نیست. بلکه درخت تنومندی است که ریشه در ایمان اسلامی مردم دارد. راه حفظ آن محدود کردن آزادی بیان نیست، بلکه آزادی بیان ضامن بقای آن است. پیشنهاد می‌کنم کتاب آینده انقلاب اسلامی ایران شهید آیت‌ا... مطهری را مطالعه بفرمایید. قطعا در اصلاح نگاه جنابعالی و اصلاح امور قوه قضائیه موثر خواهد بود. کتاب را برای شما ارسال خواهم کرد.» (منبع)




«آینده انقلاب اسلامی ایران» اثر شهید مطهری


دیدگاه استاد شهید مرتضی مطهری


«شرط بقا و تداوم این انقلاب در چیست؟ اگر ما واقعا اذعان کردیم به اینکه انقلاب ما یک انقلاب ماهیتا اسلامی بوده یعنی عدالت خواهانه بوده ولی عدالت اسلامی ، آزادی خواهانه بوده ولی ازادی اسلامی، استقلال خواهانه بوده ولی استقلال اسلامی، یعنی همه اینها را جامعه ما در ضمن اسلام میخواست، تمام ارزشهای عالی را جامعه ما در سایه و ظل اسلام و توام با معنویت اسلامی خواسته، آینده این انقلاب آنوقت محفوظ خواهد بود و این انقلاب آنوقت تداوم پیدا خواهد کرد که


اولاً مسیر عدالت خواهی را برای همیشه ادامه بدهد یعنی دولتهای اینده واقعا و عملا در مسیر عدالت اسلامی گام بردارند، برای پُر کردن شکافهای طبقاتی اقدام کنند، تبعیضها را واقعا از میان ببرند، جامعه توحیدی به مفهوم اسلامی، جامعه بی طبقه به مفهوم اسلامی، نه جامعه بی طبقه به مفهومی که دیگران میگویند که میان اینها از زمین تا اسمان تفاوت است، ایجاد کنند دولت حال و اینده برای برقراری جامعه بی طبقه اسلامی کوشش کنند، و الا اگر عدالت فراموش شود انقلاب شکست میخورد چون اصلا ماهیت این انقلاب ماهیت عدالتخواهانه بود ..


ثانیاً باید ما به آزادیها به معنی واقعی احترام بگذاریم ....


ثالثاً انقلاب ما وقتی پیروز خواهد شد که ما مکتب و ایدئولوژی خودمان (اسلام ناب) را به دنیا معرفی کنیم... .» (منبع: (اینجا) و (اینجا)

ووو
۲۰ مهر ۹۶ ، ۰۸:۳۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

مفاتیح‌الجنان

اندیشمندان


به قلم دامنه. به نام خدا. آیت‌الله العظمی ناصر مکارم شیرازی از مرجع عظام تقلید دیروز 15 شهریور 1396 گفت: «کتاب مفاتیح‌الجنان شیخ عباس قمی برای دوران خود مناسب بود ولی برای دوران کنونی نیازمند تغییراتی بود که به همین دلیل تهیه مفتاح جدیدی در دستور کار قرار داده‌ایم.» (منبع)





باید بگویم این اقدام
آیت‌الله العظمی ناصر مکارم شیرازی اگر صورت تحقّق به خود گیرد، هم پسندیده است و هم شجاعانه. درست در جریان هستم که در سال های 1371 یا 1372 و 1373 بود که دکتر عبدالکریم سروش به عنوان تأثیرگذارترین روشنفکر دینی ایران و حلقۀ واسط میان دانشجویان و روحانیان، بر ضرورت بازنگری کتاب شریف مفاتیح‌الجنان خصوصاً ملحقۀ حاشیۀ آن «باقیات صالحات» تأکید کرده بودند که بشدّت مورد نکوهش قرار گرفته بود و در فضای سیاسی حکومتی و حوزوی ایران بر او بسیارسخت گرفته بودند و عده ای هم وی را تکفیر نموده بودند.


دکتر عبدالکریم سروش


کاملاً به یاد دارم خود
آیت‌الله العظمی ناصر مکارم شیرازی نیز به آن موضوع ورود کرده بودند و در بحث «انتظارات دانشگاه از حوزه» (سخنرانی مشهور و طولانی سروش در دانشگاه اصفهان) به نقد و سرزنش سروش پرداخته بودند که بیانات شدیدالحن ایشان در روزنامۀ رسالت به چاپ رسیده بود که بعدها قضایای شکل گرفت که موجب ناراحتی آیت الله شد و فرمودند دیگر به این گونه مباحث ورود نمی کنند چون احساس تنهایی می کنند، و به نظرم دیگر ورود هم نکردند.


در سال های اخیر نیز آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی از مراجع عظام تقلید _که در بحث «قبض و بسط تئوریک شریعت» دکتر سروش، به نقدش پرداخته بودند و کتابی با عنوان «در آینۀ معرفت» را به زیر  چاپ بردند_ در کنار کتابِ مفاتیح‌الجنان به تدوین کتاب «مفاتیح الحیات» همت گماشتند که خود فرمودند (به این مضمون) که آن کتاب برای تنظیم آخرت است و مفاتیح الحیات برای اصلاح زندگی همین دنیا. بگذرم و باید دید چه می شود. ان شاء الله خیر گردد.
۱۶ شهریور ۹۶ ، ۱۰:۰۸ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

روح القوانین چه می گوید؟

دامنۀ کتاب

به نام خدا



روح القوانین نوشتۀ بارون دو مونتسکیو (1755_ 1689) از کتاب های مشهوری ست که از آن در تنظیم ساختار حکومت ها و اداره کشورها و دولت‌ها استفاده شده است. او انقلاب، شورش و خونریزی را ناکارآمد می دانست و به جای آن بر قانون تأکید داشت. روح و عصارۀ کتاب روح القوانین، میانه‌روی در سیاست است نیز تفکیک قوا. روحانیان مسیحی فرانسه «روح‌القوانین» را بی‌ارزش می دانستند. اما مونتسکیو در کتابش اظهار کرد، بشریت بسی بیشتر توانایی میانه‌روی دارد تا افراط گرایی.

۲۶ مرداد ۹۶ ، ۰۹:۵۷ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |

دین، معنویت و روشنفکری

معرفی کتاب


به نام خدا. مطابق معمول، در این پست به معرفی کتاب می پردازم. این کتاب پریشب در یک مهمانی که رفته بودم توسط میزبان گرانقدر به من اِهداء شد. بلافاصله روز بعد این اثر مصطفی ملکیان فیلسوف نامدار ایران را خوانده و نکته برداری نمودم که چهار نکته اش را مشابه همیشگی دامنه با برداشت آزاد به اشتراک می گذارم تا سهمم را در اهمیت بخشی به کتاب و کتابخوانی اداء کرده باشم:

 

کتاب دین، معنویت و روشنفکری. عکس از دامنه

 

در ص 29 دینداری را به دو دینداری معتقدانه و مؤمنانه تقسیم کرد. دینداری معتقدانه دچار شش بیماری است و دینداری مؤمنانه دچار آن نیست. شش بیماری را این گونه برشمرد: خودشیفتگی. پیش داوری. جَزم و جُمود. تعصُّب. بی مدارا. خرافه پرست. این شش مشکل «همچون روغنی که به خورد چوب برود، در کل زندگی آنها نفوذ می کند.»


 
در ص 35 آمده است: «فرق معنویت و دینِ نهادینه شده این است که در معنویت کاملاً پاسِ عقلانیت داشته می شود، اما در دینِ نهادینه در بسیاری موارد چنین نیست.»


 
در ص 65 گفته است یکی از ویژگی های چندگانۀ انسان معنوی این است که به کلّ جهان هستی رضا داده است. از جمله به درد و رنج ها و شُرور این جهان.


 
در ص 89 آمده است: برای کسانی که خدا در نظرشان جایگاهی ندارد و وجدان آنها دیری است که به خواب رفته و صدای خُروُپُف آن بلند است، ترس از مردم آخرین حَربه است. اما این ترس از رسوایی نزد مردم چه موقع پیش می آید؟ وقتی که نقّادان قوی بتوانند در مقابل فرد، قد علَم کنند و بگویند که به این دلایل، گفته ها و نوشته هایت غلط است... . اما اگر ناقدان خاموش باشند یا سرکوب و تهدید شده باشند، آن وقت دیگر ناقدی وجود ندارد تا... .
۱۷ مرداد ۹۶ ، ۰۹:۵۳ ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
دامنه |