نگارش دامنه ابراهیم طالبی دارابی ۸ ، ۱۰ ، ۱۴۰۴ : من سه خبر را به سبک پردازش نقل میکنم و آنگاه دست به تحلیل و بررسی خبر سوم میزنم؛ خواندن یا نخواندن در اختیار خودتان. زیرا بر اِتلاف اوقات هیچ مخاطب بنا ندارم:
- خبر یکم: بودجهی ۱۴۰۵ به تعبیر یک اقتصاددان -آقای علیرضا سلطانی- "سندی برای «مدیریت بقاست تا طراحی مسیر توسعه" که در "بحرانیترین مقاطع اقتصاد ایران به مجلس ارائه شد؛ کشوری با "تورم بالا و مزمن، کاهش مستمر ارزش پول ملی، رکود سرمایهگذاری، کاهش پیوسته قدرت خرید خانوارها و در نهایت فرسایش شدید اعتماد عمومی نسبت به نظام سیاستگذاری اقتصادی".
- خبر دوم: آموس یادلین رئیس پیشین اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل خبر داده دکترین امنیتی اسرائیل بعد از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تغییر کرده و نه بر «مدیریت تهدیدها»، بلکه بر «متوقفکردن آنها پیش از بالغشدن» تمرکز دارد. این دکترین پیشدستانه بازیگران و شبهنظامیان نیابتی را هدف میگیرد. روشنترین نمود این تغییر، جنگیست که اسرائیل با ج.اایران آغاز کرد؛ که سالهاست خواستار "محود و نابودی اسرائیل" است.
- خبر سوم این است: آقاخامنهای در پیامی به جوانان قارهی اروپا این حرف را میان آوَرد که ج،اایران "مقابله با نظم ناعادلانه و تحکّم نظام سلطه در جهان کنونی" را در سر دارد و بناش این است "نظام عادلانهی ملّی و بینالمللی اسلامی" پدید بیاورَد؛ به تعبیر وی "دعویِ بزرگی که ایران اسلامی، پرچم آن را برافراشته و زورگویان فاسد و مفسد را برآشفته است."
تحلیل و بررسی من از این حرف آقاخامنهای:
در علم سیاست و رشتهی روابط بینالملل اصلی وجود دارد که ارادهها چند وجه دارد؛ یکی از آن "ارادهی معطوف به قدرت" است. نظام کنونی ایران چنین هدفی برای خود در نظر گرفته است، اما آیا این در حد نظام هست، در وضعیت کنونی جهان، نه تنها نیست، بلکه ج.اایران در داخل و خارج کاملاً تضعیف شده است و حتی یک متحد و مؤتلف استراتژیک ندارد. معرفی این تز یا توصیفاتش، بر عهدهی پیروان این تز. من اما درین حرف آقاخامنهای دستکم هفت نقص میبینم:
- نقص ۱ : نظم بینالملل اساساً صفت دین و مذهب نمیگیرد، متغیرهایی مانند امنیت و تکنیک و تاکتیک و نفوذ و ثروت و ثبات، آن را قوام و فرم میدهد. اشکال این است مثلاً همزمان چین بگوید نظم نوین چینی، روس بگوید نظم نوین روسی و آمریکا بگوید نظم نوین و انتشار ارزش آمریکایی میخواهند ابلاغ! کنند.
- نقص ۲ : جا.ایران توان ائتلاف و ارادهی روابط جهانی ندارد که بخواهد "نظم نوین بینالمللی اسلامی" پدید آورد.
- نقص ۳ : نظم نوین باید شمول داشته باشد و فراگیر، نه اینکه آن را بگویند "اسلامی" شود. مگر جهان تماماً از اسلام پیروی دارند؟ آن هم از اقلیت شیعه در جهان اسلام؟!
- نقص ۴ : خود آقاخامنهای به هیچ کشوری قادر نیست برود یا مایل نیست سطح مقام را در دیدارهای جهانی بشکند، آنگاه مگر ایجاد نظم بینالملل از دفتر و پیام و نامه ابلاغ میشود؟! و کشورها مگر پیرو فرد هستند که گوشبهفرمان شوند! بگویند: چشم، اطاعت و تابع نظم شما شدیم! و تازه رایزنی و ائتلاف و اتحاد، به صورت تحکُم اسلامی مگر نظم بینالملل ایجاد میکند؟!
- نقص ۵ : نظم نوین زمانی ممکن است که کشوری معاملات و مبادلات کند و قدرت برتر ایجاد امنیت در چند قاره را داشته باشد. ج.اایران از پسِ اسرائیل در حد جغرافیای استان گیلان -یا کمی بیش یا کم از آن- بر نیامده است. به عمر کل انقلاب همچنان شعار معکوس محو اسرائیل سر میدهد و میهن را در معرض حملات حملهی پیشدستانهی نیرو هوایی مهلک ارتش اسرائیل قرار داده است، جنگ هم شده است. نظم نوین پیشکش!
- نقص ۶ : چطور ممکن است نظم بینالملل اسلامی در سر داشت و همانسان امید داشت مردم منطقه دولتهای عربی را سرنگون کنند. نظم بینالملل را با دولتها پدید میآورند که شکل رسمی دارند، نه با هزینهی هنگفت نیروهای نیابتی با جذب مستضعفترین افراد از مستأصلترین بلاد.
- نقص ۷ : جاایران از یک سو هزینه کرد اسرائیل را در زمین، چال! کند و از سوی دیگر رفت سوریه قیام عمومی و مدنی مردم را به سود دیکتاتور اسد سرکوب کرد، اینک در بدترین وضعیت گفته شود نظم نوین بینالمللی میخواهد بسازد. حال آنکه این نظام از گسترش بهار عربی در ده سال اخیر در خاورمیانه، بشدت ذوقزده شده بود ولی وقتی به سوریه سرایت و سرریز کرد ورق جاایران برگشت و حرفها عوض شد. بگذرم. به نظرم این تز خیلی از رئالیته خارج است. البته ایدئالیتهبودن هم یک سهم است در سیاست، که سمّ میشود سرآخرش. در پایان این نکته را هم بگویم که کشوری که قادر نیست پول ملی خود را در قدرت خرید و جیب ملت لااقل حفظ کند، صحبت از ایجاد نظم بینالمللی اسلامی کند، خیلی محل تردید و خیال است. کشور آنقدر در محیط امنیت به بنبست خورده است بودجهی هنگفت آن از هزینه برای توسعه و رشد و آبادانی، به سمت رقابیت تسلیحاتی دنبالهدار رفته است و هر چه زمان طی شود پول بیشتری میبلعد و عُسر و حرَج دهشتناک بر ملت وارد میسازد.