به قلم جلیل قربانی:
۱- یکی از کلماتی که بعد از پیروزی انقلاب رایج شد، بهکاربردن واژه «مسئول» به جای «رئیس» برای کسانی بود که در مصدر کار قرار میگرفتند.
۲- میتوان حدس زد که پذیرش و رواج چنین تغییراتی، احتمالاً بر پایه تعلیمات دینی بود که انقلابیون پیش از کسب قدرت در نقد کارگزاران دولت شاه و نوید استقرار دولت خدمتگزار به مردم داده بودند.
جلیل قربانی
۳- این دیدگاه که در نوع خود پیشروانه و در تراز مدیریت نوین و حکمرانی خوب بود، بهتدریج به بوته فراموشی سپرده شد. چنین اخلاق حسنهای خیلی زودتر از آن که رایج و نهادینه شود، بهتدریج به نسیان سپرده شد و آنان که قرار بود مردم را ولینعمت خود بدانند، خود را ولینعمت مردم قرار دادند.
۴- لذت ریاست آنچنان به کام کارگزاران شیرین آمد که انتظار پاسخگویی داوطلبانه از کارگزاران حکومت، خوشبینانه و شاید سادهلوحانه بهنظر آمد.
۵- نقد و ارزیابی عملکرد تا زمانی که در چارچوب قانون نباشد، بیشتر در حد یک توصیه اخلاقی است. سازوکار پرسشگری از کارگزاران و پاسخگویی آنان باید در قانون گنجانده شود.
۶- برای نقد و نظارت بر عملکرد کارگزاران، در قانون اساسی کشور نهادهای ناظر مانند قوه مقننه و نهادهای مستقل مانند قوه قضاییه، متناسب با اختیارات تعریف شده است. حتی از دوره رهبری بنیانگذار جمهوری اسلامی، برای نظارت بر عملکرد مقام رهبری، تشکیل مجلس خبرگان تعریف شده است.
