قلم قم دامنه دوّم

جان، جهان، ایران، انسان، ادیان، قرآن، عرفان، ایمان

قلم قم دامنه دوّم

جان، جهان، ایران، انسان، ادیان، قرآن، عرفان، ایمان

قلم قم دامنه دوّم

دامنه دوم دارابکلا ابراهیم طالبی دارابی
Qalame Qom Damaneye Dovvom

طبقه بندی موضوعی
آخرین نظرات

موسیقی 15

چهارشنبه, ۱۲ دی ۱۳۹۷، ۰۵:۵۸ ق.ظ

تغنّی به قرآن

7067

 

به‌قلم حجةالاسلام محمدجواد غلامی دارابی. قسمت 15. "موارد استثنا  غنا" 2-  تغنی به قرآن. به نام خدا. دومین مورد که از غنای حرام استثنا شده، تغنی به قرآن است که در برخی از روایات به آن سفارش شده است. از پیامبر اسلام (ص) روایت شده که فرمود: (لیس منا من یتغن بالقران ...  آن که تغنی به قرآن نکند از ما نیست)

 

در روایت دیگر واژه "تغنوا" به صیغه امر آمده که تاکید بیشتری بر جواز تغنی دارد. مرحوم مجلسی در روایت دیگری چنین آورده است: عادت عرب بر آن بود که به هنگام سواری و هنگام نشست و بر خاست در نشست ها و در بیشتر حالات به " رکبانی" تغنی می کردند. هنگامی که قرآن آمد، پیامبر اکرم (ص) اعلام کرد که به جای تغنی به رکبانی، تغنی به قرآن را می پسندد.

 

قاریان مشهور جهان

 

زمخشری از علمای اهل سنت در شرح این روایت می گوید: ترانه عرب رکبانی بوده و رکبانی ترانه ای بود که آن را با آواز بلند و کشیده در حالات گوناگون می خواندند. پیامبر اکرم به جای آن تغنی به قرآن را ترجیح داد. زیرا مقصود حضرت از این که فرمود: (لیس منا من یتغن بالقران ) آن است که کسی که به جای آواز خوانی به رکبانی و سرخوشی و طرب به آن، قرآن را به جای آن به کار نبرد، از ما نیست.


در سخن دیگری از امام باقر علیه السلام نقل شده که فرمود: قرآن را با آوای آهنگین بخوان، چه، خداوند آوای زیبا را که به آهنگ کاملی ببخشند، دوست دارد.


این روایت گواه بر این مدعا است که آوای خوش آهنگین نه تنها مورد خشم خداوند نیست، بلکه بر اساس اصل " ان الله جمیل و بخل الجمال مطلوب حضرت حق می باشد. بی تردید، تلاوت قرآن با آوای خوش، افزون بر آن که به صورت سنت قولیه توصیه شده، در سنت فعلیه و سیره پیشوایان دین نیز مورد تاکید قرار گرفته است.

 

پاسخ دامنه

 

سلام جناب حجت‌الاسلام غلامی. قسمت ۱۵ را هم خواندم. تغنّی به قرآن که یعنی تلاوت با آوای خوش را با استناد مطرح کرده‌اید. دو مسأله اینحا مطرح می‌کنم:


۱. میزان و ملاک این آوای خوش چیست و چه کسی متعیِّن این امر است؟


۲. یکی از افراد درجه بالای نظام دلیل پخش نشدن ربّنای شجریان را به دلیل سبک آوا اعلام کرد و گفت قرآن را نباید این‌گونه خواند. با تشکر از بحث‌ تحقیق‌محور شما.

بقیه در ادامه

 

پاسخ شیخ محمد جواد غلامی:
 

درود بر شما. از طرح پرسش خوب و در خور تحقیق جناب عالی ممنونم. برخی از صاحب نظران واژه تغنی را به معانی غیر مصطلح؛ همچون بی نیازی به قرآن و اقامت کردن تفسیر کرده اند. بر اساس نظر اول معنای روایت (من لم یتغن..‌.) چنین می شود هرکس به واسطه قرآن از غیر آن خود را بی نیاز نداند، از ما نیست. و طبق معنای دوم، روایت فوق چنین معنا می دهد، هرکس بر معارف و احکام قرآن پایبند نباشد، از ما نیست.

جناب آقای طالبی دادن یک مناط و ملاک در مبحث موسیقی با توجه به اختلافی که در متن فوق اشاره کردم بسیار دشوار است اما با این وجود برخی فقیهان ( لهوی) نبودن تغنی به قرآن را به عنوان میزان در آوای خوش مطرح کردند. متعین این امر هم مرجع تقلید می باشد.

 

در مورد آن مقام مسئول محترم عرض کنم شاید ایشان دارای مبنایی در موسیقی باشند و مقصود از غنا را صرف چرخاندن آوا بداند نه آن که آهنگ و طرب به آن اضافه شود‌. سپاس.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۷/۱۰/۱۲

نظرات  (۱)

۱۲ دی ۹۷ ، ۲۲:۲۲ یک دارابکلایی
با سلام.
به گفته استاد قاری قرآنی، که بنده سالیان دور چند جلسه در کلاس‌های صوت و لحن او حضور داشتم، قرآن در هفت دستگاه قرائت می‌شود و قاری مجاز نیست که غیر از آنها از دستگاه دیگری استفاده کند. این هفت دستگاه که به اختصار صنع بسحر می‌باشد عبارتند از صبا، نهاوند، عجم، بیات، سه‌گاه، حجاز و رست یا راست. ایشان تأکید داشتند که حتی از دستگاه دشتی که نوای محزونی هم دارد نباید در خواندن قرآن استفاده کرد. البته دلیلش را نمی‌دانم و به یاد نمی‌آورم.
در مورد ربّنای شجریان هم با جستجویی که در اینترنت انجام دادم ایشان آن را در مقام‌های قرآنی خوانده‌اند؛ ربّنا از دستگاه رست شروع شده و به عجم خاتمه می‌یابد. قاعدتاً استاد شجریان که قاری قرآن بوده و به نواهای قرآنی تسلط داشته و حتی چند کاست قرآن به نام "به یاد پدر" دارند، به این موضوعات واقف بوده و از ایشان بعید بود که خارج از عرف بخوانند.
پاسخ:
سلام جناب یک داراب‌کلایی
خیلی ممنونم که برای پست های مختلف در دامنه، اظهارنظر عالمانه می کنید. متن مفید شما را در آدرس زیر پست کردم. با پاسخم و یک ضمیمه:
در

نجوای دعای ربنا با صدای محمد اصفهانی

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی