بررسی آیات

 

7022

به قلم حجت الاسلام محمدجواد غلامی دارابی.  قسمت دهم."دیدگاه فقها در باره غنا". به نام خدا. سومین آیه ای که قائلین مطلق حرمت غنا به آن تمسک کردند (آیه ۶) از سوره لقمان است. (ومن الناس من یشتری لهو الحدیث) و برخی از مردم سخن بیهوده را می خرند.


مهران بن محمد از امام صادق (ع) روایت کرده که فرموده: الغناء مما قال الله... غنا از جمله لهو الحدیث است که خداوند فرموده است: و من الناس...


درباره روایت مذکور به دو نکته اشاره می شود: الف) امام صادق (ع) در مقام بیان یکی از مصادیق  لهو الحدیث است. ب) واژه لهو الحدیث با توجه اضافه شدن لهو به حدیث که از نوع اضافه  صفت به موصوف است؛ همچون عبارت قول الزور  بهترین گواه است که مقصود از نهی و نکوهش، کلامی است که احیانا با غنا همراه است و لهو بر آن صادق است.


ماجد بحرانی نیز با توجه به این که حدیث، کلام خبری است و بر صوت و آوای کلام اطلاق نمی گردد، معتقد است آن چه در آیه شریفه نهی شده، تغنی به کلمات لهو آمیز است نه صرف کیفیت و آوا،  بنابر این اگر آوای طرب انگیز مشتمل بر گفتار حق باشد، حرام نخواهد بود.

 

"نتیجه بررسی آیات"


از بررسی آیات مورد اشاره که برای اثبات حرمت مطلق غنا به آن ها استدلال شده نکات ذیل قابل استفاده است.

 

۱- در هیچ یک از آیات قرآن از مفهوم موسیقی به صراحت یاد نشده است. آن چه در قرآن آمده، عناوین قول الزور   لهو الحدیث و لغو می باشد که به کمک روایات بر موسیقی حمل شده است.

 

نشنال جئوگرافی. کوچ؛ و کودکانی که موسیقی جزئی از آنهاست


۲- روایاتی که در آنها آیات مذکور بر غنا تفسیر شده است، برای اثبات دیدگاه نخست؛ یعنی حرمت مطلق غنا کفایت نمی کنند؛ زیرا با اشکالات ذیل روبرو هستند:

 

الف) چنان چه محقق نراقی آورده است، سند اکثر آن روایات ضعیف است.


ب) روایات عموماً غنا را در یکی از مصادیق مفاهیم فوق معرفی کرده اند، در این صورت با توجه به ادعای انصراف، مقصود از آن ها غناهای رایج عصر ائمه (علیهم السلام) خواهد بود که هم از حیث محتوا شامل باطل و هم از حیث ملازمات با محرّمات همراه بوده است. بنابراین، روایات غنا را نه از جهت کیفیت و هیات آن بلکه از آن جهت که مشتمل بر کلام باطل است، ممنوع اعلام نموده است.